Bach'ın Lavta Eserleri Gitara Nasıl Geçti?
Hangi çalgı için yazıldığı tartışmalı bir dağar, gitarın merkezinde duruyor.
Gitar dağarının en çok çalınan sayfalarından biri aslında gitar için yazılmadı. Bach'ın lavta başlığıyla anılan yedi eseri — BWV 995'ten 1000'e uzanan altı numara ile 1006a — bugün çoğunlukla gitarda duyuluyor.
Bu yedi eserin üçü zaten aktarımdır. BWV 995, do minör Çello Süiti BWV 1011'den; BWV 1000, Keman Sonatı BWV 1001'den; BWV 1006a ise Keman Partitası BWV 1006'dan geçmiştir. Bestecinin kendisi aynı malzemeyi çalgıdan çalgıya taşımıştı.
Kaynakların durumu da düşündürücüdür. BWV 995, 998 ve 1006a bestecinin el yazısıyla korunmuştur; kalanlar Walther, Agricola, Kellner ve Weyrauch gibi istinsah edenlerin kopyalarından bilinir. El yazmalarından yalnız BWV 995 açık biçimde lavtayı işaret eder.
Son dönem araştırması başka bir çalgıya bakıyor. On sekizinci yüzyıl klavyeleri üzerinde çalışan yapımcılar ve icracılar, bu müziğin lavta klavseni için yazılmış olabileceğini savunuyor. Konunun uzmanları bu atfın ne kadar kesinleştiği konusunda aynı fikirde değil. Nigel North gibi lavta icracıları ise eserleri eşliksiz keman ve çello müziğine yakın okumayı sürdürüyor.
Gitarın elindeki dağar işte böyle bir dağardır. Çalgısı tartışmalı bir müzik, dördüncü bir çalgıda yerleşik hâle gelmiştir.
Soru ve cevap
Bach'ın lavta eserleri kaç tanedir?
Günümüze ulaşan yedi solo eser BWV 995, 996, 997, 998, 999, 1000 ve 1006a numaralarını taşır. Bunların üçü keman ve çello eserlerinden aktarılmıştır.
Bu eserler gerçekten lavta için mi yazıldı?
El yazmalarından yalnız BWV 995 açıkça lavtayı gösterir. Son dönem araştırmalarında lavta klavseni ihtimali öne çıkıyor, ancak kaynaklar bu konuda birleşmiş değil.
Bu konunun dersi
DerslerimizUd Dersi