Bağlamanın Tarihi: Kopuzdan Bugüne
Bugünkü bağlama, yüzyıllar içinde biçim değiştiren bir çalgı ailesinin son hâli.
Bağlama, uzun saplı tezeneli çalgılar ailesinin Anadolu'daki adıdır. Bu ailenin izi Orta Asya'ya kadar sürülebilir; kopuz adıyla anılan çalgılar, at kılı ya da bağırsak telli, deri kapaklı ve perdesizdi.
Anadolu'ya göçle birlikte çalgı dönüşüme uğradı. Deri kapak yerini ahşaba, bağırsak tel yerini metal tele bıraktı; sapa bağlanan perdeler eklendi. "Bağlama" adının kaynağı da büyük olasılıkla bu perde bağlama işlemidir.
Perdelerin bağlanır olması önemli bir özelliktir. Sabit metal perdelerin aksine, bağlı perdeler kaydırılabilir; icracı yöreye ve makama göre perde yerlerini ayarlayabilir. Bu esneklik, Türk müziğinin koma perdelerinin çalınabilmesini sağlar.
Çalgı ailesi boya göre adlandırılır. Cura en küçüğü ve en tizidir; bağlama orta boydur ve en yaygın kullanılanıdır; divan sazı daha büyük ve daha pestir. Tambura, çöğür ve meydan sazı da aynı ailenin üyeleridir.
Yirminci yüzyılda çalgı standartlaştı. Radyo ve konservatuvar pratiği belirli bir boy, belirli bir perde düzeni ve belirli bir akort üzerinde uzlaşma üretti. Bu standartlaşma yaygınlaşmayı sağladı; yerel çeşitliliğin bir bölümünü de azalttı.
Bugün bağlama hem halk müziği geleneğinde hem konservatuvar eğitiminde hem popüler müzikte kullanılıyor. Elektro bağlama ve manyetik sistemler sahne kullanımını yaygınlaştırdı.
Derslerimizde bağlama eğitimi yöresel tavır korunarak yürütülür. Perde düzeni ve akort, çalışılan dağara göre seçilir.
Soru ve cevap
Bağlama adı nereden geliyor?
Büyük olasılıkla sapa perde bağlama işleminden. Metal sabit perdelerin aksine bağlı perdeler kaydırılabilir; bu, koma perdelerinin çalınmasını sağlar.
Cura, bağlama ve divan sazı arasındaki fark ne?
Boy ve ses alanı. Cura en küçük ve en tiz, bağlama orta boy ve en yaygın, divan sazı daha büyük ve daha pestir.
Bu konunun dersi
DerslerimizBağlama Dersi