Reverb: Odadan Plakaya, Plakadan Yazılıma

Doğal yankı, sesin yüzeylerden yansıyarak kaynaktan sonra da duyulmasıdır. Kayıtta bu etki bazen istenir, bazen istenmez; istendiğinde üretilmesi gerekir.

İlk yöntem gerçek bir odaydı. Stüdyolar, yalnız yankı üretmek için kullanılan sert yüzeyli odalar kurdu; ses bu odaya gönderilir, oradan mikrofonla geri alınırdı. Bu yankı odaları bazı stüdyoların ses imzasının parçası oldu.

İkinci yöntem plaka yankıdır. Gergin büyük bir metal levha bir dönüştürücüyle titreştirilir; levhanın yüzeyindeki titreşim alıcılarla toplanır. Sonuç yoğun ve pürüzsüz bir yankıdır. 1950'lerden itibaren stüdyolarda standart hâline geldi. Üçüncüsü yay yankıdır. Sinyal bir yay üzerinden geçirilir ve yayın titreşimi toplanır. Ucuz ve küçüktür; gitar amfilerine yerleştirilmesi bu yüzden yaygınlaştı. Karakteristik metalik tınısı kendi başına bir estetik oldu.

Dijital dönemde iki yol gelişti. Algoritmik yankı, gecikme ve filtre ağlarıyla yankıyı matematiksel olarak üretir; ayarları esnektir. Evrişim yankı ise gerçek bir mekânın ölçülmüş yanıtını kullanır; belirli bir salonun akustiğini taşır.

Seçim müzikal bir karardır. Plaka yankı vokalde yoğunluk verir; oda yankı doğallık; salon yankı derinlik. Aşırı kullanım en sık görülen hatadır: her kaynağa yankı eklemek, karışımı uzaklaştırır ve netliği düşürür.

Ön gecikme önemli bir ayrıntıdır. Kaynak ile yankının başlangıcı arasına küçük bir gecikme konduğunda, ses hem net kalır hem mekân duygusu kazanır.

Derslerimizde yankı türleri karşılaştırmalı olarak dinletilir. Kursiyer aynı vokali dört farklı yankıyla dinler ve kararını gerekçelendirir.