ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Nefesli çalgılar

Ağızlık Açıklığı ve Kamış Sertliği: Sayılar Nasıl Eşleşir?

İki ayrı sayı birbirine bağlı; eşleşmeyi belirleyen üçüncü bir ölçü daha var.


Saksofon ve klarnet kurulumunda iki sayı konuşulur: ağızlığın uç açıklığı ve kamışın sertlik numarası. İkisi birbirinden bağımsız seçilmez.

Genel eğilim bellidir. Dar uç açıklığı sert kamışla, geniş açıklık yumuşak kamışla dengelenir. Kabaca, uç açıklığı her on beş ile yirmi yüzde bir milimetre açıldığında kamış sertliği yarım basamak düşer; bu bir kural değil, denemeye başlanacak noktadır.

Üçüncü ölçü çoğu zaman atlanır ve asıl karışıklığı o yaratır. Yatak uzunluğu, yani kamışın ağızlıktan ayrıldığı eğrinin boyu, aynı uç açıklığına sahip iki ağızlığı birbirinden ayırır: yatak uzadıkça daha sert kamış ister. Üreticilerin çoğu bu ölçüyü yayımlamaz, dolayısıyla kataloglarda aynı görünen iki ağızlık elde başka başka davranır.

Oda hacmi ise ayrı bir eksendir. Ağızlığın iç boşluğu sesin rengini ve dokusunu belirler; kamış sertliğiyle doğrudan bir bağı yoktur. Karşılaştırma yapılırken oda, yatak ve uç açıklığı birlikte okunur; üçünden birini tek başına değiştirmek kurulumun tamamını kaydırır.

Son olarak sayıların kendisi de kesin değildir. Üreticinin kamışa verdiği sertlik numarası yaklaşık bir değerdir ve aynı kutudaki kamışlar birbirinden ayrılır; farklı uç açıklığı ile farklı sertlik birleşimleri aynı tepkiyi verebilir.

Soru ve cevap

Uç açıklığı ile kamış sertliği nasıl eşleşir?

Dar açıklık sert kamışla, geniş açıklık yumuşak kamışla dengelenir. Uç açıklığı her on beş ile yirmi yüzde bir milimetre açıldığında kamış sertliğinin yarım basamak düşmesi, denemeye başlanacak bir ölçüdür.

Yatak uzunluğu neden önemlidir?

Aynı uç açıklığına sahip iki ağızlıktan yatağı uzun olanı daha sert kamış ister. Üreticilerin çoğu bu ölçüyü yayımlamadığı için kataloglarda aynı görünen ağızlıklar elde farklı davranır.