Geleneksel Nefeslilerde Akort Sorunu
Perdesi sabit çalgılarla topluluk kurmak, önceden çözülmesi gereken bir sorundur.
Geleneksel nefesli çalgıların çoğunda perde sabittir ve akort ayarı çok sınırlıdır. Ney akortlanamaz; kaval akortlanamaz; zurna yalnız kamış ayarıyla küçük bir aralıkta değiştirilebilir.
Bu, topluluk kurarken somut bir sorun üretir. Bir neyzenin belirli bir ahenkle çaldığı perde, topluluğun akortuyla uyuşmalıdır. Uyuşmuyorsa iki çözüm vardır: neyzen ahenk değiştirir ya da topluluk akort değiştirir.
Kanun ve bağlama gibi çalgılarda akort değiştirmek görece kolaydır. Keman ve ud gibi perdesiz çalgılarda icracı uyum sağlar. Bu yüzden pratikte çoğu zaman sabit perdeli nefesli çalgı referans kabul edilir ve diğerleri ona uyar. Batı çalgılarıyla birlikte çalındığında sorun büyür. Standart 440 hertz referansı, geleneksel nefesli çalgıların perdeleriyle her zaman örtüşmez; bazı ahenkler ve boylar bu referansa göre yapılmamıştır.
Çözüm yolları var. Yeni yapılan çalgılar standart referansa göre üretiliyor; bu, karma topluluk çalışmasını kolaylaştırıyor. Ayrıca ayarlanabilir başpare ve uzatma parçaları geliştirildi.
Sıcaklık da değişkendir. Nefesli çalgıların perdesi ısındıkça yükselir; uzun bir konser boyunca bu kayma belirginleşir. Prova ve konser başında akort yapmak yeterli değildir; ara akort gerekir.
Bu koşullar, karma topluluk projelerinde önceden planlama yapmayı zorunlu kılar. Hangi ahenk, hangi boy ve hangi referans kullanılacağı prova öncesinde kararlaştırılır.
Derslerimizde topluluk çalışmasında akort planlaması önceden yapılır. Kursiyerin çalgısının perde özellikleri bilinerek dağar seçilir.
Soru ve cevap
Ney akortlanabilir mi?
Akortlanamaz. Perdesi sabittir; farklı perde için farklı boyda ney — farklı ahenk — kullanılır.
Karma toplulukta akort nasıl çözülür?
Önceden planlanarak. Hangi ahenk ve hangi referans kullanılacağı prova öncesinde kararlaştırılır; sabit perdeli nefesli genellikle referans alınır.
Bu konunun dersi
DerslerimizNey Dersi