Arban Metodu: Yüz Elli Yıllık Bir Kitap

Jean-Baptiste Arban'ın 1864'te yayımladığı kornet metodu, bakır nefesli çalgı eğitiminde bugün de kullanılıyor. Yüz altmış yılı aşkın süredir baskıda kalan bir ders kitabı, müzik eğitiminde ender rastlanan bir durumdur.

Kitabın kurgusu kademelidir ve hiçbir aşamayı atlamaz. Uzun sesler, basit aralıklar, ölçekler, arpejler, dil vuruşu çalışmaları, süslemeler, tril, çift ve üçlü dil, karakteristik etütler ve son bölümde tema-varyasyon biçiminde konser parçaları. Her bölüm bir öncekinin üzerine kurulur.

Çift ve üçlü dil bölümü özellikle belirleyicidir. Dilin "tu-ku" ve "tu-tu-ku" hecelerine bölünerek hızlandırılması, tek dille ulaşılamayan tempoları mümkün kılar. Arban bu tekniği sistemli biçimde yazıya döken ilk isimlerdendir.

Kitabın son bölümündeki karakteristik etütler ve varyasyonlar, on dokuzuncu yüzyılın gösteri estetiğini taşır. Carnival of Venice varyasyonları bugün hâlâ konser ve sınav parçası olarak çalınır. Müzikal derinlik açısından tartışılabilir; teknik bir sınav metni olarak yerini koruyor.

Arban'ın kendisi kornet virtüözüydü ve Paris Konservatuvarı'nda ders verdi. Kornet, trompete göre daha konik gövdeli ve daha yumuşak tonlu bir çalgıdır; metodun trompet, flügelhorn, bariton ve öteki bakır nefeslilere uyarlanmış baskıları vardır.

Metodun eleştirisi, tek başına kullanıldığında müzikal gelişimi ihmal etmesidir. Yaygın uygulama, Arban'ı teknik omurga olarak kullanıp yanına dağar ve etüt kitapları eklemektir.

Derslerimizde bakır nefesli eğitiminde Arban teknik hat olarak yürür; dağar ve üslup çalışması buna paralel ilerler. Bir bölümün tamamlanması değil, o bölümdeki tekniğin dağarda kullanılabilmesi ölçüttür.