Maurice André ve Trompetin Solo Dağarı
Trompetin barok dağarı yeniden çalınabilir hâle gelmeseydi, solo trompetçilik bugünkü yerinde olmazdı.
Barok dönemde trompet virtüöz bir çalgıydı. Bach ve Handel, tiz registerde hızlı ve süslü pasajlar yazdı. Bu bölümler doğal trompetle, yani vanasız bir çalgıyla ve yalnız doğal harmoniklerden yararlanılarak çalınıyordu. Teknik kuşaktan kuşağa aktarılan özel bir uzmanlıktı ve on sekizinci yüzyıl sonunda büyük ölçüde kayboldu.
On dokuzuncu yüzyılda vana sistemi geliştirildi ve trompet kromatik bir çalgı hâline geldi; ama orkestrada büyük ölçüde armonik ve ritmik destek çalgısı olarak kullanıldı. Barok dağarı ise artık çalınamıyordu: modern trompetle o kadar tiz ve uzun pasajları temiz çıkarmak neredeyse imkânsızdı.
Çözüm çalgıdan geldi. Yirminci yüzyılda piccolo trompet — bir oktav tiz akortlu, küçük gövdeli bir çalgı — yaygınlaştı. Maurice André bu çalgıyla barok dağarını kaydetti ve konser salonuna geri getirdi. Bach'ın İkinci Brandenburg Konçertosu'nun ünlü trompet partisi, piccolo trompetle standart biçimde çalınır hâle geldi.
André'nin kariyeri aynı zamanda bir dağar arkeolojisidir. Barok dönem konçertolarını, özellikle Haydn ve Hummel'in klasik dönem eserlerini ve unutulmuş İtalyan ile Alman eserlerini kaydetti. Yüzlerce kayıt bıraktı ve solo trompetçiliğin bir kariyer olabileceğini gösterdi.
Teknik olarak piccolo trompet kolaylık değil başka bir zorluk getirir. Küçük gövde daha az hava ister ama entonasyon toleransı dardır; dudak baskısındaki küçük değişiklikler perdeyi belirgin biçimde kaydırır. Uzun pasajlarda dayanıklılık ayrı bir sorundur.
André maden işçisi bir ailenin çocuğuydu ve çalgıya bando geleneği içinde başladı. Bu yol, Fransa'da ve Türkiye'de pek çok nefesli çalgıcının izlediği yoldur; bando, ciddi bir teknik temelin kurulduğu yerdir.
Derslerimizde trompet eğitimi register çalışmasını erken başlatır. Tiz bölge zorlamayla değil, hava hızı ve dudak açıklığının birlikte ayarlanmasıyla açılır.
Soru ve cevap
Piccolo trompet ne zaman kullanılır?
Barok dağarın tiz ve uzun pasajlarında. Küçük gövdesi bu bölgeyi erişilebilir kılar, ancak entonasyon toleransı dar olduğu için ayrı bir uyum çalışması ister.
Tiz register nasıl açılır?
Zorlamayla değil. Hava hızının artması, dudak açıklığının küçülmesi ve gırtlağın açık kalması birlikte çalışır; baskı artırmak dayanıklılığı düşürür.
Bu konunun dersi
DerslerimizTrompet Dersi