ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Şan ve ses eğitimi

Aretha Franklin ve Gospel Kökeni

Soul vokalinin teknik dağarcığı büyük ölçüde kilise korosundan geldi.


Yirminci yüzyıl Amerikan popüler vokalinin önemli bir bölümü gospel geleneğinden beslenir. Melisma, çağrı ve yanıt düzeni, doğaçlama süslemeler ve yoğun dinamik değişimler bu geleneğin araçlarıdır. Aretha Franklin bu araçları popüler şarkıya taşıyan isimlerin başında gelir.

Melisma, tek bir hece üzerinde birden çok nota söylemektir. Gospel geleneğinde bu, süs değil ifadenin kendisidir; sözcük uzatılarak anlamı vurgulanır. Franklin'in kayıtlarında melisma her zaman metne bağlıdır ve rastgele dağılmaz. Sonraki kuşaklarda tekniğin gösteri amaçlı kullanılması, kaynağındaki işlevden uzaklaşmadır.

İkinci öğe dinamik kontroldür. Bir cümle fısıltıyla başlayıp tam güçte bitebilir. Bu geçişin pürüzsüz olması, nefes desteği ve register yönetimi ister; teknik olarak talepkârdır.

Üçüncüsü piyanoyla söylemesidir. Kendi eşliğini çalarak çalışması, armoniyi doğrudan duymasını ve cümlelerini ona göre kurmasını sağladı. Şarkıcının bir klavyeli çalgı çalması, pedagojik olarak sürekli önerilen bir beceridir.

Kayıt sürecinde düzenlemeye doğrudan katkı verdi; bazı kayıtlarında şarkının tonalitesini, temposunu ve yapısını kendisi belirledi. Respect kaydında özgün parçanın yapısını değiştirmesi bunun bilinen örneğidir.

Gospel geleneğinin ses sağlığı açısından bir riski de vardır: yüksek yoğunlukta ve uzun süre söylemek, teknik zemin sağlam değilse yıpratır. Bu yüzden soul ve gospel üslubu çalışan kursiyerde destek ve ısınma daha da önemlidir.

Derslerimizde melisma ve süsleme, metin vurgusuna bağlı olarak çalışılır. Teknik önce yavaş ve ölçülü kurulur; hız ve yoğunluk sonradan eklenir.

Soru ve cevap

Melisma nasıl çalışılır?

Yavaş ve ölçülü. Her nota ayrı ayrı duyulacak biçimde başlanır, hız sonradan artırılır. Metinde hangi hecenin uzatılacağı önceden kararlaştırılır.

Şarkıcının çalgı çalması gerekir mi?

Zorunlu değildir ama büyük avantaj sağlar. Klavyeli bir çalgı, armoniyi duymayı ve kendi eşliğini kurarak çalışmayı mümkün kılar.

Bu konunun dersi

DerslerimizVokal Koçluğu