Caz Armonisi: Akor Şifresi Nasıl Doğdu?
Harflerle yazılan akorlar, doğaçlamanın ortak bir dile kavuşmasını sağladı.
Klasik müzikte armoni notaya tam olarak yazılır; her ses yerindedir. Caz ve popüler müzikte ise akor, bir sembolle gösterilir ve seslerin nasıl dizileceği icracıya bırakılır. Bu yazım biçimi, türün çalışma mantığından doğdu.
Sembol sistemi kök sesi, akor türünü ve eklenen renk seslerini gösterir. Sadece bu bilgi verildiğinde icracı dizilimi, register'ı ve hangi renk seslerinin kullanılacağını kendisi seçer. Aynı sembol, iki piyanistte bambaşka duyulabilir.
Bu esneklik doğaçlamanın önkoşuludur. Bir topluluk, yazılı parti olmadan aynı şarkıyı çalabilir; herkes aynı akor dizisini bilir ve kendi partisini o an kurar.
Caz armonisinin temel kalıbı iki-beş-bir yürüyüşüdür: ikinci derecenin minör yedilisi, beşinci derecenin baskın yedilisi ve birinci dereceye çözülme. Bu kalıp caz dağarının büyük bölümünde tekrar eder; tanınması ve on iki tonalitede çalışılması, eğitimin temel adımlarından biridir.
İkame akorlar sistemi genişletir. Triton ikamesi, bir baskın akorun yerine ondan triton uzaktaki baskın akoru koymayı önerir; iki akor aynı kritik iki sesi paylaşır, bu yüzden çözülme işlevi korunur.
Modal caz, bu yoğun armonik hareketin tersine gitti. Az sayıda akor üzerinde uzun süre kalmak, doğaçlamayı armonik takipten ezgisel gelişmeye kaydırdı.
Derslerimizde caz armonisi iki-beş-bir yürüyüşüyle başlar. Kursiyer kalıbı on iki tonalitede çalar ve tanıdık şarkılarda bulmayı öğrenir.
Soru ve cevap
Akor sembolü ile yazılı armoni arasındaki fark ne?
Sembol kök, tür ve renk seslerini verir; dizilim ve register icracıya bırakılır. Yazılı armonide her ses yerindedir ve değiştirilmesi beklenmez.
İki-beş-bir neden bu kadar önemli?
Caz dağarının büyük bölümünde tekrar eden temel yürüyüştür. Tanındığında ve on iki tonalitede çalışıldığında, yeni bir şarkının yapısı hızla çözülür.
Bu konunun dersi
DerslerimizArmoni Dersleri