Çerçeve Davulun Coğrafyası: Bendirden Bodhrána

Çerçeve davul, geniş bir kasnağa gerilmiş tek deriden oluşur. Yapısı en sade davul biçimidir ve bu sadelik, dünyanın hemen her bölgesinde bağımsız olarak ortaya çıkmasını açıklar. Arkeolojik bulgular bu biçimi binlerce yıl geriye taşır.

Anadolu ve Ortadoğu'da bendir, erbane ve def aynı ailenin üyeleridir. Bendir genellikle zilsizdir ve arka yüzünde gerilmiş bir tel bulunur; bu tel vuruşta titreşerek sese uğultu katar. Def zillidir ve zil sesi ritmin üstüne ikinci bir katman ekler. Erbane Alevi-Bektaşi geleneğinde ve Doğu Anadolu'da yaygındır.

İran'da daf, büyük çaplı ve iç yüzünde zincir halkaları bulunan bir çerçeve davuldur. İcra tekniği bileğin hızlı çevrilmesine dayanır; halkalar bu hareketle birlikte sürekli bir fon sesi üretir.

İrlanda'da bodhrán farklı bir teknikle çalınır: çift uçlu kısa bir tokmak kullanılır ve ton, derinin arkasından elle bastırılarak değiştirilir. Deriye uygulanan basınç perdeyi yükseltir; bu, çerçeve davulun melodiye yaklaşan tek kullanımlarından biridir.

Brezilya'da pandeiro zilli bir çerçeve davuldur ve samba içinde tam bir ritim seti gibi kullanılır: baş parmak, parmak uçları, avuç ve kasnak vuruşları ayrı sesler üretir. Tek çalgıdan çıkan bu çok katmanlı doku, teknik olarak en talepkâr çerçeve davul icralarından biridir.

Ortak teknik ilke hepsinde aynıdır: ton, vuruşun deri üzerindeki konumuna bağlıdır. Merkez pes ve dolu, kenar tiz ve kısadır. Arasındaki bölgeler ara renkleri verir.

Derslerimizde çerçeve davul çalışması vuruş konumu ve el ayrımıyla başlar. Bölgesel teknikler, temel tonlar yerleştikten sonra ayrı ayrı çalışılır.