Frank Sinatra: Cümleleme ve Nefes
Sinatra'nın katkısı ses değil, bir şarkıyı konuşur gibi bölmeyi öğrenmesiydi.
Frank Sinatra'nın söyleyişi üzerine yapılan değerlendirmeler ses güzelliğinden çok cümleleme üzerinde durur. Bir şarkıyı satır satır değil, anlam birimlerine göre böler; nefesi sözün gerektirdiği yerde alır, notanın bittiği yerde değil.
Bu yaklaşımın kaynağı üzerine kendi anlattıkları açıktır: Tommy Dorsey'nin trombon çalışını dinleyerek uzun cümleleri nasıl taşıdığını çözmeye çalıştığını söyler. Dorsey'nin nefes alışı neredeyse duyulmuyordu; Sinatra bunu ses üzerinde uygulamaya çalıştı ve yüzme yaparak nefes kapasitesini artırdı.
İkinci belirleyici öğe tempo ile ilişkisidir. Notanın tam üstüne düşmek yerine biraz geriye ya da ileriye kaymayı bilinçli bir ifade aracı olarak kullandı. Bu esneklik, ancak eşliğin sağlam bir tempo tuttuğu durumda işler; serbestlik, zeminin sağlamlığına bağlıdır.
Üçüncüsü sözün önceliğidir. Bir cümleyi söylerken hangi kelimenin vurgulanacağı metne göre belirlenir; melodi bu karara uyar. Aynı şarkıyı farklı kayıtlarda farklı vurgularla söylemesi bu yüzdendir.
Düzenlemeci seçimi de bilinçliydi. Nelson Riddle ile yaptığı albümlerde orkestra düzenlemesi ses çizgisine alan açacak biçimde yazıldı; şarkıcı ile orkestra arasındaki ilişki, birlikte planlanmış bir dengedir.
Bu yaklaşım bugün popüler ve caz vokalinin temel pedagojisidir. Şarkının sözünü konuşarak okumak, nefes yerlerini metne göre belirlemek ve vurgu kararlarını önceden vermek, standart çalışma adımlarıdır.
Derslerimizde her şarkı önce sözüyle çalışılır. Nefes yerleri metne göre işaretlenir; melodiye geçiş bu karardan sonra yapılır.
Soru ve cevap
Nefes nerede alınır?
Sözün anlam birimine göre. Cümlenin ortasında, anlamı bölen bir yerde alınan nefes metni dağıtır; nefes yerleri önceden işaretlenir.
Tempoyla oynamak doğru mu?
Zemin sağlam olduğunda ifade aracıdır. Eşlik tempoyu net tutuyorsa şarkıcının öne ya da geriye kayması anlam üretir; zemin de kayarsa parça dağılır.
Bu konunun dersi
DerslerimizVokal Koçluğu