Jimi Hendrix: Gürültüyü Malzemeye Çevirmek

Elektro gitarın sesi 1960'ların ortasına kadar temiz olmaya çalışıyordu. Amfinin bozulması, geri besleme ve uğultu, kaçınılması gereken sorunlardı. Jimi Hendrix bu sorunları malzeme olarak kullandı ve çalgının ses dünyasını kalıcı biçimde genişletti.

Geri besleme örneği açıktır. Hoparlörden çıkan ses gitarın telini yeniden titretir; kontrolsüzse ıslık, kontrollüyse sonsuz uzayan bir nota olur. Hendrix gitarın açısını ve konumunu değiştirerek hangi harmoniğin besleneceğini seçti. Bu, notayı uzatmanın yeni bir yolu olarak sahneye girdi.

Efekt kullanımı da yöntemliydi. Fuzz, wah pedalı ve Uni-Vibe gibi cihazlar o dönemde yeni sayılıyordu; Hendrix bunları süs olarak değil cümlenin parçası olarak kullandı. Wah pedalı bir filtre süpürmesidir; ritmik kullanıldığında konuşma benzeri bir vurgu üretir. Bu, cümlelemeye eklenen yeni bir boyuttur.

Akor kullanımı ayrıca dikkate değer. Başparmağıyla altıncı telde bas basması, kalan parmaklarıyla akor içine ezgi yerleştirmesine imkân verdi. Little Wing ve The Wind Cries Mary'de duyulan doku budur: eşlik ile ezgi ayrı çalgılara değil, aynı elin farklı parmaklarına dağılmıştır.

Solak olması ve sağ el için yapılmış gitarı ters çevirip yeniden tellemesi tonunu da etkiledi. Manyetiklerin telle açısı, tremolo kolunun konumu ve tonun tiz-bas dengesi standart düzenden farklıydı. Üslup, çalgının bu tuhaf kurulumuyla birlikte oluştu.

Dört yıl süren kayıt kariyerinde üç stüdyo albümü bıraktı. Sonraki elli yılın elektro gitar üretimi — pedal üreticileri, amfi tasarımı, ton arayışı — büyük ölçüde onun açtığı alanda ilerledi.

Derslerimizde elektro gitar dersi tonun cihazdan değil parmaktan başladığı ilkesiyle yürür. Efektler, temiz tonda kurulmuş bir cümlenin üstüne eklenir; ters sıra, eksik cümleyi gizlemekten başka işe yaramaz.