ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Nefesli çalgılar

J.J. Johnson: Trombonda Bebop

Sürgülü bir çalgıda bebop hızına ulaşmak imkânsız sayılıyordu; Johnson yanlış olduğunu gösterdi.


Bebop 1940'larda hızlı ve kıvrak bir dil kurdu. Saksofon ve trompet bu dile uyum sağladı; trombonun uyum sağlayamayacağı düşünüldü. Nedeni mekaniktir: tromboncu perdeyi vana değil sürgü ile değiştirir ve sürgü hareketi zaman alır. Bitişik olmayan pozisyonlar arasında hızlı geçiş, aradaki bütün seslerin kaymasına yol açar.

J.J. Johnson bu sorunu dil vuruşuyla çözdü. Sürgü hareket ederken sesi keserek aradaki kaymayı duyulmaz hâle getirdi; her notanın başını dil belirledi. Sonuç, sürgülü bir çalgıdan çıkan ama vanalı bir çalgı gibi net duyulan hızlı cümlelerdi.

Johnson'ın ikinci özelliği ton sadeliğidir. Swing döneminin tromboncularında yaygın olan geniş vibrato ve glissando kullanımını azalttı; düz, temiz ve ölçülü bir ses kurdu. Bu ton, çalgının caz içindeki klişe konumundan — gülünç kaydırmalar ve efektler — çıkmasını sağladı.

Bestecilik ve düzenlemecilik tarafı da güçlüdür. Kendi parçaları caz standardı hâline geldi; ileriki yıllarda film ve televizyon müziği yazdı. Bu ikinci kariyer, icracılığın tek yol olmadığını gösteren örneklerden biridir.

Kai Winding ile kurduğu iki tromboncu topluluğu, çalgının oda müziği benzeri kullanımını denedi. İki aynı çalgının karşılıklı çalışması, ton eşitliği ve entonasyon açısından talepkâr bir düzendir.

Trombonun teknik zorluğu bugün de aynıdır ve çözümü aynı yerden geçer: sürgü hareketinin dil vuruşuyla senkronize edilmesi. Bu senkron, yavaş tempoda ve metronomla kurulur.

Derslerimizde trombon çalışmasında sürgü-dil uyumu erken ele alınır. Hız, bu uyum bilinç gerektirmeden çalıştığında artırılır.

Soru ve cevap

Trombonda hızlı pasaj nasıl çalışılır?

Sürgü hareketiyle dil vuruşunun senkronize edilmesiyle. Dil, sürgü hareket ederken sesi keser; böylece aradaki kayma duyulmaz. Yavaş tempoda ve metronomla kurulur.

Glissando ne zaman kullanılır?

Üslubun gerektirdiği yerde. Caz ve halk müziği bağlamlarında ifade aracıdır; klasik dağarda yalnız yazıldığı yerde kullanılır, teknik zaaf olarak ortaya çıkmamalıdır.

Bu konunun dersi

DerslerimizTrombon Kursu