Konservatuvar Sınavına Bir Yıl Kala

Sınava bir yıl kalmış bir adayın en büyük riski, yılı tek bir blok olarak görmektir. "Bir yılım var" cümlesi, ilk altı ayı gevşek geçirmenin yaygın gerekçesidir. Hazırlık, dönemlere bölündüğünde yeterli; bölünmediğinde hep kısa kalır.

İlk üç ay ölçüm ve teknik temel dönemidir. Bu dönemde adayın hangi konuda nerede olduğu somut olarak saptanır: teknik düzey, işitme, ritim, nota okuma ve mevcut dağar. Ölçüm yapılmadan kurulan program, adayın zaten güçlü olduğu alanlara zaman harcar. Bu üç ayda eser eklemek yerine teknik açıklar kapatılır; ölçek, etüt ve temel alıştırmalar ağırlıktadır.

İkinci üç ay dağar seçimi ve ton kararları dönemidir. Sınav dağarı bu dönemde belirlenir ve bir daha değiştirilmez. Seçimde ölçüt gösteriş değil güvenilirliktir: adayın teknik sınırının bir adım altında duran, müzikal olarak anlatacak şeyi olan eserler seçilir. Sınırda seçilen eser, heyecanla birleştiğinde en önce dağılan yerdir.

Üçüncü üç ay ezber ve yorum dönemidir. Eserler bu dönemde ezberlenir; ezber yalnız parmak hafızasına bırakılmaz, yapısal olarak da kurulur — kursiyer eserin bölümlerini, dönüş noktalarını ve akor iskeletini bilir. Parmak hafızası heyecanda ilk kaybolan şeydir; yapısal hafıza kalır.

Son üç ay prova ve rutin dönemidir. Bu dönemde yeni eser çalışmasına girilmez. Yapılan iş, mevcut dağarın dayanıklılığını sınamaktır: eşlikçiyle prova, başkalarının önünde çalma, farklı çalgılarda ve farklı salonlarda deneme. Sınav günü yapılacak her şey önceden birkaç kez yapılmış olur.

Yıl boyunca kesintisiz süren üç başlık vardır ve bunlar çoğu adayda ihmal edilir: işitme, ritim ve müzikal hafıza. Sınavların bu bölümleri, icra kadar belirleyicidir ve son aya sıkıştırıldığında telafi edilemez. Haftada iki kısa oturum, bir yıl boyunca sürdürüldüğünde yeterlidir.

Adayın sık yaptığı hata, günlük çalışmanın tamamını sınav dağarına ayırmaktır. Aynı üç eseri her gün baştan sona çalmak, ilerleme değil yorulma üretir. Günün bir bölümü teknik çalışmaya, bir bölümü de dağar dışında okuma ve dinlemeye ayrılır.

Veliler için bir not: bu dönemde en çok işe yarayan destek, sonuç sormamaktır. "Ne kadar çalıştın" sorusu yerine "bu hafta neyi çözdün" sorusu, adayı süreçle ilişkilendirir. Sınav sonucu üzerine kurulan bir yıl, sonuç ne olursa olsun yıpratıcıdır.

Bir başka gerçek de şudur: sınavı kazanamamak, müzikle ilişkinin bittiği anlamına gelmez. Konservatuvar tek yol değildir; müzik öğretmenliği bölümleri, güzel sanatlar liseleri ve konservatuvar dışı meslek yolları vardır. Bu seçenekleri baştan konuşmak, adayın üzerindeki tek seferlik baskıyı hafifletir.

Son ayda uyku düzeni, sınav saatine göre ayarlanır. Sabah onda sınava girecek bir aday, aylardır gece on birde çalışıyorsa bedeni o saatte hazır değildir. Bu ayarlama birkaç hafta sürer.