Mehter: Açık Alanda Ritim ve Nefes
Mehter, kalabalık bir topluluğun açık alanda nasıl duyulacağı sorusuna verilmiş uzun soluklu bir yanıttır.
Mehter takımı, Osmanlı askerî müzik geleneğinin topluluk biçimidir. Kadro nefesli ve vurmalı çalgılardan oluşur: zurna ve boru nefesli tarafı, kös, davul, nakkare ve zil vurmalı tarafı taşır.
Bu bileşim açık alan için tasarlanmıştır. Zurnanın ses gücü uzak mesafede duyulur; kös ve davul pes tarafta zemin kurar; zil vurguyu keskinleştirir. Kapalı mekân akustiğine göre değil, açık havada yüzlerce metre öteden duyulmaya göre kurulmuş bir dengedir.
Yürüyüş düzeni de müziğin parçasıdır. Takım belirli aralıklarla durur, döner ve yeniden ilerler; bu hareket, ritmin görsel karşılığıdır. Müzik ile hareketin birlikte tasarlanması, topluluk müziğinde ender rastlanan bir bütünlüktür.
Dağar peşrev, nevbet ve marş biçimlerinden oluşur ve usul temellidir. Usuller genellikle uzundur; icracının uzun ritmik çevrimleri ezberden taşıması gerekir.
Avrupa müziğine etkisi belgelenmiştir. On sekizinci yüzyılda Avrupa'da "alla turca" modası doğdu; Mozart ve Beethoven'ın bazı bölümlerinde zil, üçgen ve büyük davul kullanımı bu etkiye bağlanır. Bugün senfoni orkestrasındaki bazı vurmalı çalgıların yerleşmesi bu temasla ilişkilidir.
Gelenek yirminci yüzyılda yeniden kuruldu ve bugün törensel bağlamda sürdürülüyor. Müzikal olarak, nefesli ve vurmalı çalgı eğitiminde topluluk disiplini için elverişli bir alan sunuyor.
Derslerimizde açık alan topluluk çalışması ayrı bir başlıktır. Kapalı mekânda kurulan denge dışarıda işlemez; yerleşim ve ses gücü yeniden planlanır.
Soru ve cevap
Açık alanda topluluk dengesi nasıl kurulur?
Kapalı mekândan farklı. Yansıma olmadığı için ses hızla zayıflar; yerleşim sıkılaştırılır, pes çalgılar öne alınır ve ses gücü yeniden dağıtılır.
Mehter Avrupa müziğini etkiledi mi?
On sekizinci yüzyılda Avrupa'da alla turca modası doğdu. Zil, üçgen ve büyük davulun orkestraya girmesi bu temasla ilişkilendirilir.
Bu konunun dersi
DerslerimizZurna Kursu