Kendini Kaydetmek: En Dürüst Geri Bildirim
Çalarken duyduğun ile kaydın söylediği aynı şey değildir.
Çalgı çalarken kendi icrasını nesnel olarak duymak mümkün değildir. Bunun teknik bir nedeni vardır: icracı sesi hem havadan hem kendi bedeninden duyar, üstelik dikkatinin büyük bölümü elin ne yaptığıyla meşguldür. Geriye kalan dikkat, dinlemeye yetmez.
Kayıt bu boşluğu kapatır. Telefonla alınan basit bir kayıt bile, iki dakika sonra dinlendiğinde çalarken duyulmayan üç dört şeyi ortaya çıkarır: temponun nerede kaydığı, hangi notanın kısa bittiği, cümle sonlarının nasıl düştüğü, dinamik farkın gerçekten duyulup duyulmadığı.
Kaydın en çok işe yaradığı alan tempodur. Zor pasajda yavaşladığını, kolay yerde hızlandığını kursiyer kaydı dinleyene kadar kabul etmez. Metronom bunu ölçer, kayıt ise duyurur; ikisi birlikte kullanıldığında sorun birkaç haftada çözülür.
İkinci alan tondur. Nefesli çalgılarda ve şanda ses, icracının kafasının içinde bambaşka duyulur. Kayıt, dinleyicinin duyduğu sesi verir. Bu ilk başta rahatsız edicidir — kendi sesini kayıttan ilk kez duyan kişi yabancılık hisseder — ancak bu yabancılık birkaç kayıttan sonra geçer ve yerini ölçüme bırakır.
Üçüncü alan ilerlemedir. Tek bir kayıt fotoğraf verir; iki kayıt arasındaki fark ise film verir. Ayda bir kez, aynı eserin aynı bölümünü kaydetmek, kursiyerin "ilerliyor muyum" sorusuna tahminle değil kanıtla cevap verir. Bu, özellikle plato dönemlerinde motivasyonu koruyan tek somut araçtır.
Kayıt almanın yöntemi basit tutulur. Karmaşık bir düzen kurma gereği yoktur: telefon, çalgıdan birkaç adım uzağa, sabit bir yere konur. Önemli olan her seferinde aynı mesafe ve aynı yerin kullanılmasıdır; ancak böyle iki kayıt karşılaştırılabilir.
Dinlerken de bir yöntem gerekir. Kaydı baştan sona dinleyip "kötü olmuş" demek işe yaramaz. Dinlerken tek bir soru seçilir: bu sefer yalnız tempoyu dinliyorum, ya da yalnız cümle sonlarını. Tek soruyla dinlenen bir kayıt, genel izlenimden çok daha kullanışlı bilgi verir.
Çocuklarda kayıt ayrı bir işlev görür. Kendi çaldığını dışarıdan duyan çocuk, çoğu zaman hatırladığından daha iyi çaldığını görür. Bu, özellikle dinleti sonrasında yararlıdır; algı ile gerçek arasındaki fark ancak kayıtla kapanır.
Video kaydın da ayrı bir karşılığı vardır: duruş, el konumu ve gerginlik yalnız görüntüde fark edilir. Omzun kalktığı, bileğin kilitlendiği ya da başın öne düştüğü, aynada bile görülmeyen bir açıdan görünür.
Kaydın tek riski, kursiyerin kendini yargılamasıdır. Bunu önlemenin yolu, kaydı bir değerlendirme değil ölçüm aracı olarak kurmaktır: kayıt, iyi ya da kötü olduğunu söylemez; ne olduğunu söyler.
Soru ve cevap
Kayıt için özel bir cihaz gerekir mi?
Özel bir cihaz gerekmez: telefon yeterlidir, önemli olan her seferinde aynı mesafe ve aynı yerin kullanılması, böylece kayıtların karşılaştırılabilmesidir.
Kaydı nasıl dinlemeliyim?
Tek bir soruyla. Bir dinlemede yalnız tempoya, bir başkasında yalnız cümle sonlarına odaklanmak genel izlenimden daha kullanışlıdır.
Bu konunun dersi
DerslerimizOn üç çalgı ailesi, altmış beş program