Caz Beşlisi: İki Kadro, İki Anlayış
Aynı liderin iki farklı topluluğu, caz tarihinde iki ayrı dönemi tanımladı.
Küçük caz topluluğunun standart biçimi 1950'lerde yerleşti: bir ya da iki üflemeli, piyano, kontrbas ve davul. Bu kadroyla kurulan iki topluluk, caz tarihinde ayrıca incelenir.
Birincisi 1950'lerin ortasındaki kadrodur. Çalışma biçimi hard bop geleneğine bağlıdır: tema çalınır, akor dizisi üzerinde sırayla solo alınır, tema döner. Ritim bölümü sağlam bir zemin kurar; solistin işi bu zemin üstünde cümle kurmaktır. Bu düzen, caz eğitiminin bugün de temel modelidir.
İkincisi 1960'ların ortasındaki kadrodur ve mantık değişmiştir. Ritim bölümü artık sabit bir zemin sunmaz; tempo esner, zemin yoğunlaşır ve seyrelir, armoni belirsizleşir. Solist ile eşlik arasındaki ayrım bulanıklaşır. Beş müzisyen aynı anda karar verir.
Bu ikinci modelin çalışması daha risklidir ve daha fazla dinleme gerektirir. Bir kişi yön değiştirdiğinde diğerlerinin izlemesi ya da karşı çıkması gerekir; hiçbiri önceden kararlaştırılmamıştır.
Aynı liderin arada modal yaklaşıma geçmesi de kayda değer. Az sayıda akor üzerinde uzun süre kalmak, doğaçlamanın armonik takipten ezgisel gelişmeye kaymasını sağladı ve bu, sonraki kuşağın çalışma biçimini etkiledi.
Topluluk seçimi de yöntemin parçasıydı. Genç ve farklı yönelimli müzisyenler seçildi; kadro sık yenilendi. Bu, tek bir üslubun yerleşip donmasını engelledi.
Derslerimizde küçük topluluk çalışması iki modelle de yürütülür. Önce sağlam zeminli klasik düzen kurulur; esnek zemin çalışması bunun üstüne eklenir.
Soru ve cevap
Küçük caz topluluğunda kim ne yapar?
Klasik düzende ritim bölümü zemini kurar, solist cümle kurar. İleri düzende bu ayrım bulanıklaşır ve herkes aynı anda yön belirler.
Esnek zeminli çalma nasıl öğrenilir?
Sağlam zeminli düzen oturduktan sonra. Tempo esnetme ve armonik belirsizlik, ancak herkesin temel zamanı güvenle taşıdığı bir toplulukta işler.
Bu konunun dersi
DerslerimizOrkestra, Grup Koçluğu ve Combo