ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Rezonans Telleri: Çalınmayan Teller Niçin Takılır?

Birbirinden uzak geleneklerde aynı çözüm bulunmuş: çalınmayan ek teller.


Bazı yaylı çalgılarda, hiçbir zaman çalınmayan teller bulunur. Bu teller köprünün altında ya da sapın yanında durur ve yay onlara dokunmaz. Yine de duyulan sesin önemli bir bölümü onlardan çıkar.

Çalışma biçimi fiziksel bir olaya dayanır. Üstteki tel titreştiğinde, aynı frekansa akortlu olan alt tel de titreşmeye başlar; aradaki aktarım köprü ve gövde üzerinden gerçekleşir. Çalınan tek bir nota, sonuçta birkaç telin birlikte verdiği bir ses olarak duyulur.

Tel sayıları geleneğe göre büyük ölçüde değişiyor. Norveç'in hardingfele çalgısında dört yan tel bulunur; Hindistan'ın sarangi çalgısında bu sayı kaynaklara göre otuz beş ile otuz yedi arasında verilir. Aynı fikir, iki ayrı ölçekte uygulanmış durumda.

Bu düzenin bir de bedeli var. Yan teller çalgının tınısını uzatır ve nota kesildikten sonra bile bir arka ses bırakır; karşılığında akort süresi uzar ve bakım yükü artar. Sahnede yapılan mikrofonlama da bu arka sesi ayrıca hesaba katar.

Ortak çözümün kendisi de ayrı bir bilgi taşıyor. Birbirinden uzak iki gelenekte aynı sorunun aynı yolla karşılanması, sorunun çalgıdan değil kulaktan geldiğini gösteriyor. Daha dolu bir ses arayışı, iki gelenekte de telin sayısını artırmakla karşılanmış.

Soru ve cevap

Rezonans telleri nasıl ses verir?

Üstteki tel titreştiğinde, aynı frekansa akortlu olan alt tel de titreşmeye başlar. Aradaki aktarım köprü ve gövde üzerinden gerçekleşir.

Hangi çalgılarda bulunur?

Norveç'in hardingfele çalgısında dört yan tel vardır. Hindistan'ın sarangi çalgısında bu sayı kaynaklara göre otuz beş ile otuz yedi arasında verilir.