Roland Dyens: Partisyonda Bilerek Boş Bırakılan Yer
Bir besteci notaya dökülmemiş bir alan bırakırsa ne olur?
Klasik gitar dağarı yazılı metne sıkı sıkıya bağlıdır; icracı partisyonun dışına çıkmaz. Roland Dyens bu alışkanlığın kenarında durdu ve yazdığı metinlerin içine boş alanlar yerleştirdi.
1955'te Tunus'ta doğan Dyens, hem icracı hem besteci hem de düzenlemeciydi. Konserlerinde doğaçlamayla açılış yapmasıyla tanındı; salonun ve akşamın hâline göre değişen bu bölümler hiçbir zaman basılmadı ve iki konserde aynı biçimde duyulmadı.
En çok çalınan parçası Tango en Skaï bu tutumun izini taşır. Eser 1985'te yayımlandı, ancak kökeni yetmişlerin sonunda bir konserde doğaçlanan bir bölüme dayanır; yazıya geçen metin o akşamın kaydı değil, yeniden kurulmuş hâlidir. Basılı metin, icracıyı yazılmamış notalar eklemeye açıkça davet eder.
Başlıktaki skaï sözcüğü suni deri anlamına gelir ve parçanın tangoya taktığı şakayı anlatır. Eser gerçek bir tango değildir; tangonun jestlerini abartarak kullanan, kendi türüne göz kırpan bir metindir. Dyens aynı yoldan ilerleyen bir dizi düzenleme de bıraktı ve caz ile Brezilya dağarını klasik gitara taşıdı.
Dyens 2016'da Paris'te öldü. Geride bıraktığı dağarın ayırt edici yanı, notaya dökülen kısım kadar bilerek dökülmeyen kısmın da hesaba katılmış olmasıdır.
Soru ve cevap
Tango en Skaï ne zaman yazıldı?
Eser 1985'te yayımlandı. Kökeni yetmişlerin sonunda bir konserde doğaçlanan bir bölüme dayanır ve basılı metin icracıyı yazılmamış notalar eklemeye çağırır.
Dyens'in doğaçlamayla ilişkisi neydi?
Konserlerine doğaçlama bölümlerle başlamasıyla tanındı. Bu bölümler basılmadı; eserlerinin bir kısmında da icracıya metnin dışına çıkma alanı bırakılmıştır.
Bu konunun dersi
DerslerimizGitar Programları