Sahneye Çıkmak: İlk On Saniye

Dinleyici, icracı hakkındaki ilk izlenimini o daha tek bir ses çıkarmadan edinir. Sahneye yürüyüş, duruş, çalgının yerleştirilişi ve başlamadan önceki bekleme — bunların hepsi icranın parçasıdır ve çoğu zaman hiç çalışılmaz.

Yürüyüş ilk maddedir. Acele eden bir yürüyüş, dinleyiciye telaş aktarır; çok yavaş bir yürüyüş ise gerginlik. Ölçü basittir: olağan hızda yürümek ve yerine varınca durmak. Bu, prova edilebilir bir şeydir ve bir iki denemede oturur.

İkinci madde selamdır. Kısa, sakin ve dinleyiciye dönük bir baş eğişi yeterlidir. Selamın atlanması ya da aceleye getirilmesi, icracının oradan bir an önce kaçmak istediği izlenimini verir.

Üçüncü madde yerleşmedir. Sandalye yüksekliği, sehpa konumu, çalgının ayarı — bunlar sahnede düzeltilir ve düzeltilmesi olağandır. Acele ederek eksik bir kurulumla başlamak, icranın tamamını etkiler. Burada geçen on saniye, dinleyici için uzun değildir.

Dördüncü madde bekleme anıdır ve en önemlisidir. Yerleştikten sonra doğrudan başlamak yerine bir nefes alıp ilk cümlenin temposunu içten saymak, en sık atlanan ve en çok işe yarayan adımdır. Erken başlanan bir eser neredeyse her zaman hızlı başlar; hızlı başlayan eser ise ilk zor pasajda dağılır.

Beşinci madde duruştur. Sahnede beden, evdeki çalışmadan farklı davranır: omuzlar yükselir, baş öne düşer, dizler kilitlenir. Bu, gerginliğin bedensel karşılığıdır ve icrayı doğrudan etkiler. Ayakların yere tam basması, dizlerin hafif serbest olması ve omuzların indirilmesi, bilinçli olarak hatırlanması gereken üç noktadır.

Altıncı madde bitiştir. Son sesten sonra hemen ayağa kalkmak ya da hemen çalgıyı indirmek, eserin sonunu keser. Sesin bitmesini beklemek, sonra doğrulmak gerekir. Bitiş, başlangıç kadar hazırlanmalıdır.

Yedinci madde giysidir ve teknik bir yanı vardır. Kolları dar bir giysi yay kolunu ya da nefes alışı kısıtlar; kaygan bir kumaş çalgının kaymasına yol açar. Sahne giysisi en az bir kez, çalgıyla birlikte denenmelidir.

Bütün bu maddelerin ortak özelliği, önceden çalışılabilir olmalarıdır. Sahnedeki belirsizliklerin büyük bölümü, evde ya da sınıfta birkaç kez tekrar edilerek ortadan kaldırılır. Geriye kalan belirsizlik, yönetilebilir bir düzeydedir.

Çocuklarda bu maddeler daha da önemlidir, çünkü bilinmeyen her ayrıntı gerginlik kaynağıdır. Sahneye çıkış provası, eser provasından bazen daha çok işe yarar.

Derslerimizde sahne hazırlığı, yürüyüş ve giriş rutininden bitişe kadar dinleti öncesi provalarda ele alınmaktadır.