Sidney Bechet ve Soprano Saksofonun Erken Sesi

Caz tarihinin ilk kuşağında öne çıkan çalgı trompetti. Sidney Bechet bu tabloda istisnadır: önce klarnetle, ardından soprano saksofonla caz doğaçlamasının erken örneklerini verdi ve solistlik anlayışını biçimlendirdi.

New Orleans'ta yetişti. O dönemde topluluk icrası kolektifti; trompet ezgiyi taşır, klarnet üstünde süslerdi, trombon altta hareket ederdi. Bechet bu düzende kalmadı; klarnetle trompetin alanına girdi ve baskın bir solo sesi kurdu.

1919'da Londra'da bir mağazada soprano saksofon gördü ve satın aldı. Çalgıyı tercih etme nedeni ses gücüydü: soprano saksofon klarnetten daha taşıyıcıydı ve kalabalık toplulukta duyulabiliyordu. Bu tercih, çalgıya caz içinde bir kimlik kazandırdı.

Tonu geniş ve hızlı vibratoludur; bugünün kulağına neredeyse abartılı gelir. Bu vibrato dönemin estetiğiydi ve Bechet onu ifade aracı olarak sonuna kadar kullandı. Cümleleri bükülmüş, kaydırmalı ve konuşmaya yakındır.

Avrupa'da, özellikle Fransa'da uzun süre yaşadı ve orada tanındı. Amerika'da hak ettiği ilgiyi görmediği dönemlerde Paris onun için bir merkez oldu; caz müzisyenlerinin Avrupa'ya yönelmesinin erken örneklerinden biridir. 1941'de yaptığı bir kayıtta bütün partileri kendisi çaldı ve üst üste bindirdi; çok kanallı kaydın erken ve dikkate değer bir denemesidir.

Soprano saksofon Bechet'ten sonra uzun süre gölgede kaldı ve 1960'larda John Coltrane ile yeniden öne çıktı. İki icracı arasındaki mesafe, aynı çalgının kaç farklı ses taşıyabileceğini gösterir.

Derslerimizde soprano saksofon, temel kurulduktan sonra eklenir. Entonasyon talebi yüksektir; alto ya da tenorda oturmuş bir dudak düzeni geçişi kolaylaştırır.