Tabla ve Hint Ritim Sistemi

Tabla, kuzey Hindistan klasik müziğinin temel vurmalı çalgısıdır. İki ayrı gövdeden oluşur: küçük ve ahşap olan dayan sağ elle, büyük ve metal olan bayan sol elle çalınır. Derilerin ortasında siyah bir macun katmanı vardır; bu katman çalgının belirgin perdeli tonunu üretir.

Sistemin en ayırt edici yanı bol denen hece dilidir. Her vuruşun bir adı vardır: na, tin, dha, ge, ke. İcracı bir kompozisyonu önce söyleyerek öğrenir, sonra çalgıya aktarır. Bu, ritmin sözlü olarak aktarılmasını ve ezberlenmesini sağlar.

Tala, ritmik çevrimdir. Teental on altı vuruşludur, jhaptal on, rupak yedi. Çevrim yalnız uzunluk değil iç bölünme de tanımlar; hangi vuruşların güçlü, hangilerinin boş olduğu bellidir. Sam adı verilen ilk vuruş çevrimin dönüş noktasıdır ve icra sam'a varmak üzere kurulur.

Solistle tabla arasındaki ilişki karşılıklıdır. Tabla yalnız eşlik etmez; belirli bölümlerde solo alır, ezgi çalgısı ile ritmik diyaloğa girer. Bu diyalog, dinleyicinin çevrimi takip etmesiyle anlam kazanır.

Teknik olarak parmakların bağımsızlığı esastır. Aynı deri üzerinde farklı parmaklarla farklı bölgelere vurularak ayrı sesler üretilir. Sol eldeki bayan ise avuç basıncıyla perdesi değiştirilebilen tek vurmalı çalgılardan biridir.

Bu sistemin batı müziği eğitimine katkısı büyüktür. Hece temelli ritim öğretimi, karmaşık ritimlerin sayarak değil söylenerek öğrenilmesini sağlar ve aksak usullerde de işe yarar.

Derslerimizde karmaşık ritimler hece temelli yöntemle çalışılır. Kursiyer ritmi önce söyler, sonra çalar; bu sıra öğrenme süresini belirgin biçimde kısaltır.