Vibrato Nedir: Saniyede Kaç Salınım Sayılır?
Vibratonun hızı ve genişliği ölçülebilir; kaynağı gırtlaktaki bir geri bildirim döngüsü.
Sürekli bir nota tek bir perdede durmaz. Şarkıcının sesi o notanın çevresinde düzenli biçimde yukarı ve aşağı salınır; buna vibrato denir. Ölçüm bu salınımın hızını ve genişliğini ayrı ayrı verir.
Araştırmalar hız için saniyede dört ile yedi salınım aralığını bildirir. Profesyonel sesler üzerinde yapılan bazı ölçümler üst sınırı sekize çıkarır. Genişlik ortalama perdenin yüzde altı ile sekizi kadardır; bu da aşağı ve yukarı yönde yaklaşık birer yarım ses demektir.
Salınımın kaynağı gırtlak kaslarındaki düzenli etkinlik değişimidir. Ses tellerinin uzunluğu ile gerginliği salındıkça temel frekans da salınır. Kas iğleri uzunluktaki değişimi algılar ve geri bildirim cricothyroid ile thyroarytenoid kaslarını sırayla çalıştırır.
Bu döngünün bir turu yaklaşık yüz yetmiş milisaniye sürer. Saniyeye vurulduğunda altı salınım çıkar ve bu sayı ölçülen ortalamalarla örtüşür. Modelin adı refleks-rezonans; ad, salınımın kendi kendini besleyen yapısından geliyor.
Salınımın ayarında işitmenin de payı var. Şarkıcının kendi sesini duymasını engelleyen gürültü deneylerinde salınımın genişliği arttı, hızın ortalaması aynı kaldı. Ölçüm, vibratonun hem kas düzeyinde hem işitme düzeyinde ayarlandığına işaret ediyor.
Soru ve cevap
Vibratonun hızı ve genişliği ne kadardır?
Araştırmalar saniyede dört ile yedi salınım aralığını bildirir; bazı ölçümler üst sınırı sekize çıkarır. Genişlik ortalama perdenin yüzde altı ile sekizi, yani aşağı ve yukarı yönde yaklaşık birer yarım sestir.
Salınımı ne üretir?
Gırtlak kaslarındaki düzenli etkinlik değişimi ses tellerinin uzunluğunu ve gerginliğini salındırır. Kas iğleri bu değişimi algılar ve geri bildirim iki kası sırayla çalıştırarak döngüyü sürdürür.
Bu konunun dersi
DerslerimizKeman Dersi