Asma Davul: Tokmak ve Çubuğun İşbölümü
İki farklı değnek, aynı çalgıda iki ayrı katman kurar.
Asma davul, iki yüzü derili büyük gövdeli bir çalgıdır ve omuzdan asılarak çalınır. Ayırt edici özelliği, iki elin farklı aletlerle ve farklı yüzlere vurmasıdır: bir elde kalın tokmak, diğerinde ince çubuk.
Tokmak, davulun bir yüzüne vurur ve pes, geniş, uzayan sesi üretir. Bu ses ölçünün ağırlığını taşır ve uzaktan duyulur; açık hava icralarında davulun taşıyıcı gücü buradan gelir.
Çubuk, karşı yüze vurur ve ince, kuru, kısa sesler çıkarır. Bu sesler ölçüyü böler, doldurur ve tokmak vuruşları arasındaki boşlukları anlamlandırır. İki katman birlikte, tek bir çalgıdan iki sesli bir doku kurar.
Tekniğin merkezinde bu iki elin bağımsızlığı vardır. Tokmak elinin hareketi büyük ve ağırdır; çubuk elininki küçük ve hızlıdır. İki elin farklı hızlarda ve farklı ağırlıklarda çalışması, öğrenimin ilk zorluğudur ve yavaş tempoda katman katman kurulur.
Duruş ve askı ayarı doğrudan tekniği etkiler. Davul, gövdenin önünde hafif eğik durmalı ve ağırlığı omuza dengeli binmelidir. Çok alçak asılan bir davul kolların ulaşımını zorlaştırır; çok yüksek asılan davul tokmak hareketini kısıtlar. Uzun icralarda askı ayarı yorgunluğu belirleyen etkendir.
Vuruş noktası sesi değiştirir. Derinin merkezine yapılan tokmak vuruşu en dolgun sesi verir; kenara yaklaştıkça ses inceleşir. Çubuk tarafında da aynı ilke geçerlidir.
Asma davul, geleneksel olarak zurna ile birlikte çalınır ve açık hava icralarının temel çalgısıdır. Bu bağlam, tekniği de biçimlendirir: ses düzeyi yüksek, kalıplar net ve taşıyıcıdır. Usuller, halk oyunlarının adımlarıyla doğrudan ilişkilidir; bu yüzden davulcu yalnız ritmi değil, oyunun yapısını da bilmek durumundadır.
Deri bakımı önemlidir: hava koşullarına göre gerginlik değişir, nemli havada gevşer. Çalmadan önce kontrol edilmesi olağan bir uygulamadır.
Fiziksel olarak talepkâr bir çalgıdır; sırt ve omuz için doğru askı ayarı ve ara verme düzeni gerekir.
Açık havada çalmanın kendi koşulları vardır. Ses yansıma bulamadığı için icracı kendini olduğundan hafif duyar ve farkında olmadan aşırı kuvvet kullanır. Bu, hem yorgunluğu artırır hem de vuruş kalitesini düşürür; kuvvet yerine vuruş noktasının doğruluğuna güvenilmelidir.
Derslerimizde asma davul programında iki elin farklı hareket biçimleri ayrı ayrı çalışılmakta, usuller oyun yapısıyla birlikte öğretilmektedir.
Soru ve cevap
İki el neden farklı alet kullanıyor?
Tokmak pes ve uzayan sesi, çubuk ince ve kısa sesleri üretir; ikisi birlikte tek çalgıdan iki katmanlı bir doku kurar.
Uzun icralarda çabuk yoruluyorum, ne yapılmalı?
Askı ayarı yorgunluğu belirleyen etkendir. Davul gövdenin önünde hafif eğik durmalı, ağırlık omuza dengeli binmelidir.
Bu konunun dersi
DerslerimizAsma Davul Kursu