ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Vurmalı çalgılar

Baget Tutuşu: İki Ayrı Yaklaşım

Tutuş bir tercih değil, çalınacak işe göre verilen bir karardır.


Bateri ve trampet çalışmasında baget tutuşunun iki yaygın biçimi vardır. Birincisinde iki el aynı biçimde tutar: başparmak ve işaret parmağı bagetin dayanak noktasını oluşturur, kalan parmaklar alttan destekler. İkincisinde sol el farklı tutar; baget başparmak ile işaret parmağının arasına yerleşir ve yüzük parmağının üzerine oturur.

Aynı tutuşun yaygınlaşmasının nedeni denkliktir: iki el aynı hareketi yaptığından, bir elde çalışılan teknik diğerine kolay aktarılır. Set çalışmasında ve yüksek ses hacminin gerektiği durumlarda çoğu icracının yöneldiği tutuş budur.

Farklı tutuş ise trampetin eğik durduğu bando düzeninden gelir ve bugün de sürer. Sol elin bilek hareketi döner niteliktedir; bu, sessiz ve ince vuruşlarda ayrı bir denetim sağlar. Orkestra trampetinde ve bazı geleneklerde tercih edilmesinin nedeni budur.

Hangi tutuşla başlanacağı kursiyerin hedefine göre belirlenir. Set çalışmasıyla başlayan biri için aynı tutuş daha kısa bir yoldur. İkisini birden öğrenmek mümkündür ancak sıralıdır: biri oturmadan diğerine geçmek, iki tutuşu da yarım bırakır.

Baget boyu ve ağırlığı da tutuşla birlikte düşünülür. Ağır bir baget küçük bir eli zorlar ve serbestliği azaltır; hafif bagetler hızlı çalışmada kolaylık sağlar ama yüksek ses hacminde yetersiz kalabilir. Başlangıçta orta ölçüde bir baget uygun düşer.

Dayanak noktasının yeri deneyle bulunur. Baget serbest bırakıldığında en çok seken yer, tutuş noktasıdır; genellikle bagetin arka ucundan üçte bir uzaklıktadır. Bu noktadan tutulduğunda çalgının geri verdiği enerji korunur.

Tutuşun denetimi ayna karşısında ya da kayıtla yapılır. Yorulduğunda el sıkmaya başlar; bu, çalarken fark edilmez ama görüntüde açıkça görülür. Çalışma, sıkma başladığı noktada değil, başlamadan önce bölünür.

Çalışma yüzeyi de tutuşu etkiler. Lastik çalışma pedi az seker ve eli daha çok çalıştırır; trampet derisi ise enerjinin bir bölümünü geri verir. İkisinde de çalışmak, tutuşun farklı yüzeylere uyum sağlamasını öğretir.

Ortak olan nokta, tutuşun gevşekliğidir. Baget avuç içinde sıkıldığında sekme kaybolur ve bütün iş bilekten istenir; bu hem sesi sertleştirir hem eli yorar. Doğru tutuşta baget, dayanak noktasında serbestçe döner ve derinin geri verdiği enerjinin bir bölümü bir sonraki vuruşa kalır. Derste ilk haftaların çoğu bu serbestliğe ayrılır.

Soru ve cevap

Hangi tutuşla başlamak gerekir?

Tutuş hedefe göre seçilir: set çalışmasında iki elin aynı tutuşu daha kısa bir yoldur; orkestra trampetinde farklı tutuş yaygındır.

İki tutuş birden öğrenilir mi?

Öğrenilir, ama sırayla. Biri oturmadan diğerine geçmek, ikisinin de gelişimini yarıda bırakır.