Bahar Ayini Prömiyeri: Anlatı Olayın Önüne Geçince
1913'teki o akşam hakkındaki tanıklıklar birbiriyle çelişiyor.
Müzik tarihinin en çok anlatılan konser akşamlarından biri 1913 Mayıs'ında Paris'te geçti. Stravinski'nin Bahar Ayini, Diaghilev'in topluluğu için Nijinski'nin koreografisiyle sahnelendi. Bugün anlatılan olayla dönemin kayıtlarına geçen olay birbirinin aynı değildir.
Elimizdeki tanıklıklar birbirini tutmuyor. Seyirciden, gazetelerden ve işin içindeki kişilerden gelen yüzlerce anlatı birbiriyle çelişkili ya da tek başına güvenilmez bulunur. Bir değerlendirme, gerçek anlamda bir arbede çıksaydı temsilin sürmesinin güç olacağına dikkat çeker.
İlk haberler çok daha ölçülü bir tablo veriyor. O geceye ait en erken anlatılarda fiziksel kavga geçmiyor. Elimizdeki birinci elden tanıklıkların büyük bölümünün salonun tek bir bölümünden, balkondan geldiği de belirtilir.
Arbede sözcüğünün kendisi de sonradan yerleşti. Bir kaynak bu adlandırmanın ancak 1924 yılındaki temsillerin değerlendirme yazılarında, yani olaydan on yıldan fazla süre sonra ortaya çıktığını aktarır. Başka anlatılarda ise orkestraya cisim atıldığı ve salondan seyirci çıkarıldığı yer alır.
Anlatıya bir ayrıntı daha ekleniyor. Diaghilev'in önceden yaptığı tanıtım ve bilet dağıtımıyla böyle bir gerilimi kendisinin hazırladığı da anlatılır. Bir konser akşamının tarihe geçmesi, o akşam olanlarla sonradan anlatılanların toplamından çıkıyor.
Soru ve cevap
Prömiyerde gerçekten arbede çıktı mı?
Tanıklıklar birbirini tutmuyor ve en erken anlatılarda fiziksel kavga geçmiyor. Bir kaynak arbede adlandırmasının ancak 1924'teki temsillerin değerlendirmelerinde ortaya çıktığını aktarır.
Anlatılar niçin güvenilmez sayılıyor?
Birinci elden tanıklıkların büyük bölümü salonun tek bir bölümünden, balkondan geliyor. Gerçek bir arbede çıksaydı temsilin sürmesinin güç olacağına da dikkat çekilir.
Bu konunun dersi
DerslerimizTopluluk Çalışmaları ve Atölyeler