ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Nefesli çalgılar

Coleman Hawkins: Tenor Saksofonun Solo Sesi

Tenor saksofon 1920'lerde bir eşlik çalgısıydı; Hawkins onu solistin çalgısı yaptı.


Saksofon 1920'lerin dans orkestralarında yaygındı ama solo çalgı sayılmıyordu. Ton olarak kaba, müzikal olarak ikincil kabul ediliyordu. Coleman Hawkins bu algıyı tek başına değiştirdi.

Hawkins'in getirdiği ilk şey tondur. Kalın, geniş ve vibratolu bir ses kurdu; çalgıyı çello ya da insan sesi gibi taşıdı. İkincisi armonik yaklaşımdır: doğaçlamayı ezgiyi süsleyerek değil, akor dizisini takip ederek kurdu. Bu, sonraki bütün caz doğaçlamasının temel yöntemi oldu.

1939'da kaydettiği Body and Soul bu yaklaşımın bildirisi sayılır. Kayıtta özgün ezgiye neredeyse hiç dönülmez; solo baştan sona akor dizisinin üstünde kurulur. O gün için bu radikaldi; dinleyici melodiyi bekliyordu. Kayıt beklenmedik biçimde popüler oldu ve doğaçlamanın ne olabileceğini gösterdi.

Hawkins Avrupa'da beş yıl çalıştı ve bu dönemde Django Reinhardt dahil pek çok müzisyenle kayıt yaptı. Amerika'ya döndüğünde bebop kuşağını destekledi; Thelonious Monk'un ilk kayıtlarında çaldı, Dizzy Gillespie ile çalıştı. Kendi kuşağının çoğu yeni müziğe mesafeliyken o içine girdi.

Ton ve yaklaşım olarak karşısında Lester Young duruyordu; ikisinin farkı caz tarihinin en verimli karşıtlıklarından biridir. Hawkins'in kalın ve dikey armonik yaklaşımı ile Young'ın hafif ve yatay ezgisel yaklaşımı, sonraki kuşakları iki ayrı yoldan besledi.

Pedagojik olarak Body and Soul, akor üzerinde cümle kurma çalışmasının en iyi örneklerinden biridir. Solo yazıya dökülüp analiz edildiğinde, her cümlenin hangi akor sesine bağlandığı açıkça görülür.

Derslerimizde doğaçlama çalışması akor sesleri üzerinden başlar. Ölçek ezberi değil, akorun hangi sesinin hedeflendiği ve cümlenin nereye kapandığı çalışılır.

Soru ve cevap

Doğaçlama ölçek ezberiyle mi öğrenilir?

Hayır. Önce akor sesleri hedeflenir; ölçek bu hedefler arasındaki yolu doldurur. Ölçekle başlayan çalışma çoğu zaman armoniyle bağı kopuk cümleler üretir.

Tenor mu alto mu tercih edilmeli?

Ses alanı ve nefes talebi farklıdır. Alto daha küçük ve daha az nefes ister, tenor daha kalın ve dirençlidir. Parmak düzeni ortak olduğu için geçiş zor değildir.

Bu konunun dersi

DerslerimizSaksafon Kursu