Ağrı: Çalışmanın Değil, Yanlışın Göstergesi
Ağrıyı çalışmanın olağan bedeli saymak, en pahalı yanlıştır.
Çalgı çalışırken ortaya çıkan ağrı, kursiyerlerin bir bölümünde bir çaba göstergesi olarak yorumlanır: "demek ki çalışıyorum". Bu yorum yanlıştır ve sürdürüldüğünde uzun süreli sorunlara yol açar. Ağrı bir ölçü değil, bir uyarıdır.
Yorgunluk ile ağrı arasındaki fark bellidir. Yorgunluk, çalışma sırasında artan ve dinlenmeyle kısa sürede geçen bir ağırlık hissidir; olağandır. Ağrı ise keskin, yerel ve çalışma bittikten sonra da süren bir duyumdur. İkincisi olağan değildir.
Ağrının kaynakları sayılıdır. Birincisi fazla kuvvettir: gerekenden çok güçle basmak, sıkmak ya da vurmak. Yeni başlayan kursiyerlerde yaygın nedendir ve düzeltilmesi de en kolayıdır.
İkincisi duruş ve kurulumdur. Yanlış yükseklikteki bir sandalye, alçak bir nota sehpası, yanlış ayarlanmış bir askı ya da çalgının bedene göre kötü konumu, ağrının doğrudan nedenidir. Bu kalemler düzeltilmeden yapılan teknik çalışma, sorunu sürdürür.
Üçüncüsü ısınmama ve aralıksız çalışmadır. Soğuk bir elde başlanan yoğun çalışma ve mola verilmeden sürdürülen uzun seanslar, tendon zorlanmasının en bilinen sebebidir.
Dördüncüsü ani yük artışıdır. Sınav ya da dinleti öncesinde çalışma süresini birden iki katına çıkarmak, bedenin uyum süresini aşar. Yük artışı kademelidir.
Beşincisi çalgının kendisidir: teli çok yüksek bir gitar, ağır bir mekanizma ya da bedene göre büyük bir çalgı, ne kadar doğru çalışılırsa çalışılsın fazla güç ister.
Ağrı ortaya çıktığında yapılacaklar sırayla şunlardır. Çalışma durdurulur; ısrar edilmez. Kurulum gözden geçirilir — oturuş, yükseklik, askı, sehpa. Kullanılan kuvvet sınanır: aynı pasaj kasten çok hafif çalınır, ses çıkıyorsa fazla güç kullanılıyordu. Isınma düzeni ve mola sıklığı gözden geçirilir. Sorun sürüyorsa, bu bir eğitim konusu olmaktan çıkar ve hekime başvurulması gerekir.
Önleme, tedaviden çok daha az yük getirir. Her çalışmanın ısınmayla başlaması, uzun seansların bölünmesi ve mola verilmesi, yük artışının kademeli olması — bu üç kural, ağrıların büyük bölümünü hiç ortaya çıkarmaz.
Molaların içeriği de önemlidir. Beş dakikalık bir arada eli tümüyle dinlendirmek, telefon kullanmaktan daha iyidir; telefon aynı kas grubunu çalıştırır.
Çocuklarda ağrı özellikle dikkatle ele alınır. Çocuk rahatsızlığı çoğu zaman dile getirmez ya da geç getirir. Çalarken yüz ifadesinin değişmesi, elini sallaması ya da sık sık duruş değiştirmesi izlenir.
Soru ve cevap
Çalışırken ağrı olması normal mi?
Çalışırken ağrı olması olağan değildir; dinlenmeyle geçen yorgunluk olağandır, keskin, yerel ve çalışma bittikten sonra süren ağrı bir uyarıdır.
Ağrı olduğunda ne yapmalıyım?
Çalışmayı durdurup kurulumu ve kullanılan kuvveti gözden geçirmek gerekir. Sorun sürüyorsa hekime başvurulur.
Bu konunun dersi
DerslerimizOn üç çalgı ailesi, altmış beş program