Elvin Jones: Üçlemeli Zaman

Caz davulculuğunda 1960'lar bir eşiktir ve bu eşiğin merkezinde Elvin Jones vardır. John Coltrane Dörtlüsü'nde çaldığı yıllar, davulun topluluk içindeki işlevini yeniden tanımladı.

Jones'un ayırt edici yanı zamanın bölünmüş değil yayılmış olmasıdır. Ride zilindeki kalıp net bir şekilde duyulsa da, çevresinde sürekli bir üçlemeli hareket vardır: trampet, tomlar ve kick, üçlemenin farklı yerlerine düşen vurgularla dolar. Sonuç, sayılabilir ama sayılması gerekmeyen bir zaman duygusudur.

Bu yaklaşım eşlik anlayışını da değiştirdi. Jones solisti izlemekle yetinmez, ona karşılık verir ve kimi zaman yön değiştirtir. Coltrane'in uzun modal doğaçlamalarındaki gerilim, büyük ölçüde bu karşılıklı ilişkiden doğar.

Polimetrik düşünme onun çalışında doğal durur. Üç üzerine iki, dört üzerine üç gibi ilişkiler figür olarak değil his olarak kullanılır. Bu, sonraki kuşaktaki pek çok davulcunun çalışma programına girdi.

Fiziksel olarak güçlü bir davulcuydu ve bu gücü kontrol ederek kullandı. Kayıtlarda davulun sesi yüksek ama boğuk değildir; tomlar açık akortlanmış, ziller uzun sönümlüdür. Bu ses tercihi, üçlemeli dokunun karışmadan duyulmasını sağlar.

Coltrane dörtlüsünden ayrıldıktan sonra kendi topluluklarını kurdu ve genç müzisyenlerle çalıştı. Etkisi caz dışına da taştı; rock ve fusion davulcuları arasında sık anılan bir referanstır.

Derslerimizde üçlemeli his, tek el figürleriyle ve yavaş tempoda kurulur. Polimetrik çalışmalar bu his oturmadan verilmez; erken verildiğinde sayma alışkanlığı ritmin akmasını engeller.