Eugène Ysaÿe: Solo Sonatlar ve Belçika Okulu

Eugène Ysaÿe, on dokuzuncu yüzyıl sonu ile yirminci yüzyıl başının en etkili keman icracılarındandı. Belçika okulunun — Charles de Bériot ve Henri Vieuxtemps çizgisinin — devamıydı ve kendisinden sonraki kuşağı doğrudan biçimlendirdi.

İcracı olarak ünü geniş vibratosu ve esnek tempo anlayışıyla anılır. Kendisine ithaf edilen eserlerin listesi dönemin müzik haritasını verir: César Franck'ın Keman Sonatı, Debussy'nin Yaylı Dörtlüsü, Ernest Chausson'un Poème'i, Saint-Saëns'ın konçertoları. Bir icracıya bu kadar çok merkezî eserin ithaf edilmesi, onun yalnız teknik değil müzikal bir ortak sayıldığını gösterir.

Altı Solo Keman Sonatı 1923'te yazıldı. Çıkış noktası açıktır: Ysaÿe, Joseph Szigeti'nin Bach solo sonatlarından birini çalışını dinledikten sonra, kendi döneminin dilinde benzer bir dizi yazmaya karar verdi. Her sonat farklı bir kemancıya ithaf edilmiştir ve ithaf edilen icracının üslubuna göre yazılmıştır.

İkinci sonat en çok bilinenidir. Bach'ın Partita No. 3'ünün açılışıyla başlar, ardından Dies irae ezgisi araya girer; eser boyunca bu iki malzeme çarpışır. Üçüncü sonat, Ballade adıyla, tek bölümlük ve yoğun bir yapıdadır; solo keman dağarının en sık çalınan yirminci yüzyıl parçalarından biridir.

Teknik olarak sonatlar dönemin bütün dağarcığını kullanır: çift ses, dörtlü akorlar, sol el pizzicatosu, flajöleler, ölçüsüz bölümler. Ancak teknik burada gösteri değil anlatım aracıdır; Paganini kaprislerinden ayrıldığı nokta budur.

Ysaÿe'nin öğrencileri ve etkilediği icracılar arasında Nathan Milstein, Josef Gingold ve William Primrose sayılır. Amerikan keman okulunun bir kolu bu isimler üzerinden Ysaÿe'ye bağlanır.

Derslerimizde solo dağar, eşlikçisiz çalmanın kendi disiplinini öğretmek için kullanılır. Tempoyu tutan, cümleyi kapatan ve armoniyi tek başına duyuran icracının kendisidir.