ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Gitar

Flamenko Palolar: Soleá, Bulerías ve Alegrías

Flamenkoda parça adı yoktur, palo vardır; aradaki fark eğitimin bütün düzenini belirler.


Klasik müzikte bir icracı eser adı söyler: bir sonat, bir prelüd. Flamenkoda karşılık gelen birim palodur. Palo bir parça değil, bir biçimdir; kendi compası, kendi akor dünyası, kendi tempo aralığı ve kendi duygusal alanı vardır. İcracı palonun içinde kendi cümlelerini kurar.

Soleá, flamenkonun ağır ve ciddi palosudur. On iki vuruşluk compası üçüncü, altıncı, sekizinci, onuncu ve on ikinci vuruşlarda vurgulanır. Tempo yavaştır; cümleler uzun ve gergindir. Flamenkonun "anası" sayılması, pek çok palonun ondan türemesindendir. Yeni başlayan bir öğrenci için soleá zordur, çünkü yavaş tempo hatayı gizlemez.

Bulerías aynı on iki vuruşluk yapıyı hızlı tempoda kullanır. Vurgu şeması benzerdir ama karakteri bambaşkadır: oyunlu, kesintili, sürprizlere açık. Flamenko gecelerinin sonunda çalınan, herkesin katıldığı palodur. Teknik zorluğu tempo değil, ani duruş ve girişlerdir; compası kaybetmeden susmak, çalmaktan zordur.

Alegrías Cádiz kökenlidir ve on iki vuruşlu ailenin parlak tarafında durur. Majör tonalitede çalınır, oysa soleá ve bulerías frig alanında kalır. İçinde silencio denen sakin bir bölüm ve escobilla denen ayak ritmine ayrılmış bir bölüm bulunur; yapısı dansla birlikte düşünülmüştür.

On iki vuruşlu aile dışında başka gruplar vardır. Tangos ve rumba dört vuruşludur, daha erişilebilirdir ve genellikle başlangıçta öğretilir. Fandangos serbest tartımlı olabilir. Seguiriya kendi karma ölçü yapısını taşır. Taranta ve minera gibi maden bölgesi paloları ölçüsüz, serbest çalınır.

Bir paloyu öğrenmek, birkaç falseta — yani hazır ezgi cümlesi — ezberlemek değildir. Compası içselleştirmek, akor dünyasını tanımak ve kendi cümlelerini o çerçevede kurabilmektir. Bu yüzden flamenko eğitiminde el çırpma, yani palmas, gitardan önce gelir.

Derslerimizde flamenko, palmas ve compás sayımıyla başlar. Tangos ve rumba ile giriş yapılır; soleá ve bulerías, ritim iskeleti oturduktan sonra açılır.

Soru ve cevap

Flamenkoya hangi palo ile başlanır?

Genellikle tangos ya da rumba ile. Dört vuruşlu yapıları on iki vuruşlu palolardan daha erişilebilirdir ve rasgueado ile bas yürüyüşü bu palolarda rahat çalışılır.

Falseta nedir?

Palonun compası içine yerleştirilen ezgisel cümledir. Hazır falsetalar öğrenilir, ama asıl hedef icracının kendi falsetalarını compası bozmadan kurabilmesidir.