ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Gitar

Fuzz ve Wah: İki Devrenin Kazara Doğuşu

İki efektin de çıkış noktası bir tasarım hedefi değil, bir aksaklıktı.


Gitar efektlerinin çoğu bir ihtiyaçtan doğdu; fuzz ile wah ise iki ayrı kazadan çıktı. İkisi de altmışlı yılların ortasında yerleşti ve çalgının sesini kalıcı biçimde değiştirdi.

Fuzz tarafında kayıt odası vardı. Nashville'de Glenn Snoddy ile Revis Hobbs'un geliştirdiği devre, 1962'de Gibson tarafından Maestro FZ-1 adıyla satışa çıktı. Satışlar 1965'te Satisfaction kaydında duyulduktan sonra sıçradı. Grady Martin'in 1961'de Don't Worry kaydındaki bozuk sesi arızalı bir ön yükselteçten gelmişti; bu sesin devreyi ne ölçüde etkilediği kaynaklarda tartışmalıdır.

Wah ise bir organ fabrikasında çıktı. Vox ürünlerini üreten Thomas Organ'da çalışan Brad Plunkett, Les Kushner ile birlikte orta bölgeyi yükselten bir potansiyometre üzerinde çalışırken beklenmedik bir perde dalgalanması duydu. Devreyi bir Vox Continental orgunun ses pedalının içine, dokuz voltluk bir pille birlikte yerleştirdiler.

Üretim yılı konusunda kaynaklar ayrışır; bazıları 1965'i, bazıları 1967 şubatını verir. Her iki durumda da pedal kısa sürede gitarın olağan donanımına girdi.

İki hikâyenin ortak yanı şudur. Hedeflenen şey temiz bir ses ya da düzgün bir ton denetimiydi; kalıcı olan, hedefin dışında kalan ses oldu.

Soru ve cevap

İlk fuzz devresi nasıl ortaya çıktı?

Glenn Snoddy ile Revis Hobbs'un geliştirdiği devre 1962'de Gibson tarafından Maestro FZ-1 adıyla satıldı. Satışlar 1965'teki Satisfaction kaydından sonra belirgin biçimde arttı.

Wah pedalı kim tarafından geliştirildi?

Thomas Organ'da çalışan Brad Plunkett ile Les Kushner, orta bölgeyi yükselten bir devre üzerinde çalışırken perde dalgalanmasını fark etti. Devre bir Vox orgunun ses pedalının içine yerleştirildi.