Geleneksel Yaylılarda Oturuş ve Tutuş
Dik tutulan bir çalgıda beden düzeni, keman ailesindekinden tamamen farklı kurulur.
Keman ailesinde çalgı omuz ile çene arasında tutulur; sol el çalgıyı taşımaz ve klavye boyunca serbest hareket eder. Geleneksel yaylıların çoğunda ise çalgı dik tutulur ve dizin ya da bacağın üstüne oturur.
Bu farkın sonuçları vardır. Dik tutuşta sol el çalgıyı dengelemek zorunda değildir; ağırlık dizde ya da bedendedir. Buna karşılık kol açısı farklıdır ve pozisyon geçişleri dikey bir hareketle yapılır.
Sağ kol da farklı çalışır. Yay yatay değil daha eğimli bir düzlemde hareket eder; kol ağırlığının tele aktarımı bu açıya göre ayarlanır. Oturuş düzeni bu yüzden erken kurulur. Sandalye yüksekliği, ayakların yere basışı ve sırt duruşu çalgının konumunu doğrudan belirler. Çok alçak bir sandalye kolu sıkıştırır; çok yüksek bir sandalye çalgının dengesini bozar.
Bazı geleneklerde çalgı çalarken döndürülür. Kemança ve kabak kemanede gövde, yayın farklı tellere ulaşması için çevrilir. Bu hareket bilekten değil koldan gelir ve ayrı çalışılır.
Uzun çalışma seanslarında bu tutuşun kendi zorlanmaları vardır: sırt, boyun ve sol omuz en sık şikâyet edilen bölgelerdir. Mola düzeni ve oturuş kontrolü bu yüzden önemlidir.
Beden düzeni sorunları çoğu zaman teknik sorun olarak görünür. Entonasyon kayması ya da yay kontrolündeki belirsizlik, kaynağı duruşta olan sonuçlar olabilir.
Derslerimizde oturuş ve tutuş ilk derslerde kurulur ve düzenli olarak denetlenir. Teknik sorunlar önce beden düzeni üzerinden incelenir.
Soru ve cevap
Dik tutuş ne avantaj sağlar?
Sol el çalgıyı taşımak zorunda değildir; ağırlık dizde ve bedendedir. Bu, sol elin serbest kalmasını sağlar ama kol açısı ve pozisyon hareketi farklılaşır.
Çalarken ağrı olursa ne yapılır?
Önce oturuş ve tutuş denetlenir. Sandalye yüksekliği, ayak basışı ve sırt duruşu çoğu zaman sorunun kaynağıdır; mola düzeni gözden geçirilir.
Bu konunun dersi
DerslerimizKemençe Dersi