Glenn Gould: Kayıt Stüdyosunu Seçmek
Gould otuz iki yaşında konser vermeyi bıraktı ve bunun gerekçesini yazdı.
Glenn Gould 1964'te, otuz iki yaşındayken sahneyi bıraktı ve kalan on sekiz yılını stüdyoda geçirdi. Bu karar kapris değil, savunulmuş bir konumdu; konser salonunun icra için uygun bir ortam olmadığını düşünüyordu.
Gerekçeleri açıktı. Canlı konser tek seferliktir ve hata payı icrayı gereksiz bir risk altında bırakır. Dinleyicinin varlığı icracıyı gösteriye yöneltir. Stüdyo ise aynı pasajın farklı yaklaşımlarla denenmesine ve en uygun olanının seçilmesine izin verir. Gould, montajı sahtecilik değil bir yaratım aracı sayıyordu.
1955'te kaydettiği Goldberg Varyasyonları onu tanıttı. Hızlı tempolar, neredeyse pedalsız çalma ve her sesin ayrı duyulduğu bir doku, Bach icrasında o güne kadar alışılmadıktı. 1981'de aynı eseri yeniden kaydetti; bu ikinci kayıt belirgin biçimde yavaş ve düşünseldir. İki kayıt yan yana dinlendiğinde bir icracının yirmi altı yılda nasıl değiştiği açıkça görülür.
Teknik olarak son derece alçak bir tabure kullandı ve bileklerini klavye seviyesinin altında tuttu. Bu duruş parmak kontrolünü artırdı, kol ağırlığını azalttı. Çalarken mırıldanması kayıtlarında duyulur ve mühendislerin çözemediği bir sorundu.
Bach dağarına yaklaşımı kontrpuan odaklıdır. Her hattı ayrı bir çalgı gibi duyurmayı hedefler; bu, pedalın neredeyse hiç kullanılmamasını gerektirir. Romantik dağara mesafesi ve bazı eserler hakkındaki sert yargıları tartışıldı.
Radyo için yaptığı belgesel çalışmaları da vardır; sesleri üst üste bindirerek kurduğu "kontrapuntal radyo" denemeleri, müzikal düşünceyi başka bir alana taşıma girişimidir.
Derslerimizde kayıt alma çalışmanın parçasıdır. Kursiyerin kendi icrasını dinlemesi, hem hatayı görünür kılar hem yorum kararlarını sınar.
Soru ve cevap
Bach piyanoda pedalsız mı çalınır?
Çoğunlukla çok az pedalla. Amaç kontrpuan hatlarının ayrı ayrı duyulmasıdır; pedal sesleri birleştirip dokuyu bulanıklaştırır.
Kendi kaydını dinlemek neden önemli?
Çalarken duyulan ile dışarıdan duyulan farklıdır. Kayıt, tempo kaymalarını, dengesiz sesleri ve cümleleme kararlarını tartışmaya kapalı biçimde gösterir.
Bu konunun dersi
DerslerimizPiyano Dersi