ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Honkyoku'dan Kinko Okuluna: Bir Dağarın El Değiştirmesi

Dinsel bir araç olarak çalınan dağar, sanat müziği dağarına dönüştü.


Shakuhachi dağarının çekirdeğinde honkyoku adı verilen solo parçalar bulunur. Bu parçalar gezgin rahiplerin icrasına bağlanır ve kökenleri dinsel bir çerçeve içinde anlatılır. Bugün ise aynı dağar konser salonunda duyuluyor.

Değişim tek bir okul üzerinden geldi. Kinko okulu, rahiplerin elindeki shakuhachi dağarını devraldı ve onu daha sanatsal bir biçime çevirdi. Dönüşümün merkezinde anılan adlardan biri, 1710 ile 1771 yılları arasında yaşamış olan komuso rahibi Kurosawa Kinko'dur.

Ortaya çıkan yeni biçim, dağarın işlevini baştan sona değiştirdi. Dinsel bir araç olarak üflenen parçalar, dinleyici önünde icra edilen eserler hâline geldi. Aynı notaların hangi amaçla çalındığı değişince, onların çalınma biçimi de değişti.

Meiji dönemi araya bir kesinti soktu. Reform sırasında komuso tarikatı kaldırıldı ve shakuhachi icrası bir süre durdu. Hükümet çalmaya izin verdiğinde ise verilen izin yalnız koto ile shamisen'e eşlik eden topluluklar için geçerliydi.

Bu kısıt çalgının yönünü de belirledi. Solo bir dinsel araç olarak başlayan shakuhachi, bir süre topluluk çalgısı olarak dolaşıma döndü ve sonra yeniden solo dağara açıldı. Bir yasak ya da kısıt, çoğunlukla o çalgının sonradan gideceği yönü de belirliyor.

Soru ve cevap

Honkyoku nedir?

Shakuhachi dağarının çekirdeğindeki solo parçalara verilen addır. Kökeni gezgin rahiplerin icrasına bağlanır ve dinsel bir çerçevede anlatılır.

Meiji dönemi ne değiştirdi?

Reform sırasında komuso tarikatı kaldırıldı ve shakuhachi icrası bir süre durdu. Hükümetin sonradan verdiği izin yalnız koto ile shamisen'e eşlik eden topluluklar için geçerliydi.