John Williams: Temizliğin Sınırı

John Williams gitar tarihine iki şeyle geçti: olağanüstü temiz bir teknik ve dağarın sınırlarını zorlayan bir repertuvar merakı. İkisi genellikle ayrı ayrı konuşulur; birlikte bakıldığında daha anlaşılır olur.

Tekniği Segovia'nın öğrencisi olarak kuruldu, ama Segovia'nın ton anlayışını sürdürmedi. Williams'ın sesi daha eşit, daha az ajitasyonlu, neredeyse laboratuvar temizliğindedir. Ölçekler eşit, arpejler pürüzsüz, geçişler duyulmaz. Bu, bir kuşağın ölçütü hâline geldi; aynı zamanda eleştirilerin de kaynağı oldu. Kimi dinleyici bu temizliği mesafe olarak okudu.

Eleştiriye verilebilecek yanıt Williams'ın dağar tercihlerinde. Barrios'u dünyaya tanıtan kayıtları yaptı; Latin Amerika müziğine, Afrika kaynaklı ezgilere ve çağdaş bestecilere gitti. Sky topluluğuyla popüler müziğin içine girdi ve bu, klasik gitar çevresinde hoş karşılanmadı. Bir icracının kendi konfor alanının dışına çıkma isteği, yalnız temizlik peşinde koşan biriyle bağdaşmaz.

Williams'ın pedagojik katkısı, tekniğin ölçülebilir bir şey olduğunu göstermesidir. Bir pasajın temiz çalınıp çalınmadığı tartışmaya açık değildir: ya sesler eşit çıkar ya çıkmaz, ya geçişte gürültü duyulur ya duyulmaz. Bu ölçülebilirlik, çalışma yöntemini de belirler. Kursiyer kendi kaydını dinlediğinde tartışılacak bir şey kalmaz.

Rodrigo'nun Aranjuez Konçertosu'nu birden çok kez kaydetti ve bu kayıtlar arasındaki farklar öğreticidir. Aynı icracı, aynı eser, farklı yıllar; tempo, cümleleme ve ton kararları değişir. Bu, temizliğin yorumu dondurmadığını gösteren somut bir örnektir.

Williams'ın oturuş ve ayak desteği konusundaki tercihi de yaygınlaştı. Geleneksel tabure yerine çalgıyı bacak üstünde yükselten destekleri erken benimsedi; bel ve omuz üzerindeki yükü azaltan bu düzen bugün pek çok icracının standardıdır. Küçük bir donanım kararı gibi görünür, ama uzun çalışma seanslarında bedensel sonucu belirgindir.

Derslerimizde temizlik ölçütü erken konur. Bir pasaj hızlanmadan önce temiz çalınır; temizlik sağlanmadan yapılan hız çalışması, hatayı hızlandırmaktan başka işe yaramaz. Kursiyerin kendi kaydını dinlemesi bu aşamada en dürüst geri bildirimdir.