ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Kamançe: Mahmuzuyla Yere Dayanan Pers Yaylısı

İran'ın yaylısı gövdesinin altındaki metal mahmuzla dengede durur.


Bazı çalgıların İngilizcedeki adı, o çalgının tek bir parçasından gelir. İran'ın kamançe adlı yaylısı için kullanılan karşılık, gövdenin altındaki metal mahmuza dayanır. Bu metal mahmuz, çalgı çalınırken onu yere dayayarak dengede tutan parçadır.

Çalgının yapısı dört bölümden okunur. İçi boş sert ağaçtan bir gövde, gövdenin önüne gerilmiş ince bir zar, silindir biçiminde bir sap ve dört tel bulunur. Sapın üzerinde perde bulunmaz.

Geçmişi için verilen süre oldukça uzundur. Bir kaynak çalgının tarihinin bin yılı aştığını belirtir, buna karşılık ayrıntı vermez. Adlandırma konusunda da bir tartışma bulunur; tarihsel bir yazarın aynı çalgı için başka bir sözcük kullandığı aktarılır.

Çalgı yirminci yüzyılda geri çekildi. Batı çalgılarının gelmesiyle kamançe gözden düştü; kemanın yaygınlaşmasının ardından bir dönem bütünüyle bırakıldığı belirtilir. Aynı icracıların bir bölümünün kemana geçmesi, bu geri çekilmenin en görünür işareti oldu.

Dönüşü radyo yayınları üzerinden kuruldu. Çalgı 1950'lerde radyo yayınlarıyla yeniden dolaşıma girdi ve kısa süre sonra konservatuvar programına alındı. Bir çalgının geri gelmesi, yalnız icracı bulmasına değil ulaşabildiği dinleyici sayısına da bağlı kalıyor.

Soru ve cevap

Kamançe nasıl bir yapıya sahiptir?

İçi boş sert ağaçtan bir gövde, gövdenin önüne gerilmiş ince bir zar, silindir biçiminde bir sap ve dört tel bulunur. Sapın üzerinde perde bulunmaz.

Adındaki mahmuz ne işe yarar?

Gövdenin altındaki metal mahmuz, çalgı çalınırken onu yere dayayarak dengede tutar. İngilizcedeki karşılığı da bu parçadan gelir.