Kontrbasın Orkestradaki Yeri: Dragonetti ve Bottesini

Kontrbas, yaylı çalgı ailesinin en büyüğüdür ve ailenin geri kalanından biçim olarak da ayrılır: omuzları eğimlidir, akordu dörtlülerdir, kökeni viyol ailesine bağlanır. On sekizinci yüzyıla kadar orkestrada çello hattını bir oktav altta ikileyen bir çalgı olarak kullanıldı; kendi partisi çoğu zaman yazılmazdı.

Domenico Dragonetti bunu değiştiren ilk isimdir. Venedik'te yetişti, Londra'da çalıştı ve kontrbasın solo olarak çalınabileceğini gösteren bir icra kurdu. Beethoven ile tanışması sonrasında senfonilerde kontrbas partilerinin bağımsızlaşması arasında bağ kurulur; Beethoven'ın beşinci ve dokuzuncu senfonilerindeki hareketli bas yazısı, çalgının kapasitesine duyulan güveni gösterir.

Giovanni Bottesini bir kuşak sonra geldi ve kontrbası bir virtüöz çalgısı hâline getirdi. Konçertolar, kapriler ve opera temalı fanteziler yazdı; çalgıyı üst pozisyonlarda, flajölelerle ve kemanı andıran bir tonla kullandı. Kendi icrası için üç telli bir kontrbas ve ince teller tercih ediyordu; bu, tiz bölgedeki rahatlığını açıklar.

Çalgının tekniğinde iki yay tutuşu vardır. Fransız tutuşu keman yayına benzer; Alman tutuşu avuç içinden kavranır ve viyol geleneğine yakındır. İkisi de yaygın kullanılır; tercih genellikle hocanın geleneğine ve icracının kol yapısına bağlıdır.

Kontrbasın caz içindeki gelişimi ayrı bir koldur. Yirminci yüzyılda pizzicato çalma asıl teknik hâline geldi; yürüyen bas hattı türün ritmik ve armonik omurgasını kurdu. Jimmy Blanton, Ray Brown ve sonrasında Scott LaFaro çalgının caz içindeki rolünü sırayla genişletti.

Çalgının fiziksel talebi yüksektir. Boyut, tel gerginliği ve pozisyon aralıkları el ve kol için zorlayıcıdır; bu yüzden ısınma ve mola düzeni diğer yaylılardan daha kritiktir.

Derslerimizde kontrbas çalışmasında beden düzeni erken kurulur. Ayakta ya da tabureli çalma tercihi, kursiyerin boyuna ve çalacağı dağara göre belirlenir.