ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Yaylı çalgılar

Viyolanın Geç Kazanılan Kimliği: Hindemith ve Primrose

Viyola uzun süre orta ses doldurdu; solo kimliğini yirminci yüzyılda kazandı.


Viyola keman ailesinin orta sesidir ve tarihinin büyük bölümünde bu işlevle tanımlandı. Orkestrada ve yaylı dörtlüde iç sesi taşır; on dokuzuncu yüzyıla kadar solo dağarı çok sınırlı kaldı. Bunun bir nedeni akustiktir: çalgı, taşıdığı ses alanına oranla küçüktür.

Kemanın ölçüsü do telinden sol teline kadar olan aralığı akustik olarak tam karşılar. Viyolanın aynı oranı tutturması için belirgin biçimde daha büyük olması gerekirdi; ama o boyda bir çalgı çene altında çalınamaz. Bu uzlaşma, viyolanın karakteristik kalın ve hafif boğuk tonunu üretir. Çalgının kusuru sayılan şey, aynı zamanda kimliğidir.

Yirminci yüzyılda iki isim tabloyu değiştirdi. Paul Hindemith hem besteci hem viyolacıydı; kendi çaldığı çalgı için sonatlar ve konçertolar yazdı. Der Schwanendreher, viyolanın solo çalgı olarak ciddiye alınmasında dönüm noktalarından biridir. William Primrose ise icracı olarak dağarı genişletti; Bartók'un Viyola Konçertosu onun siparişidir ve besteci eseri tamamlayamadan öldüğü için taslaklardan derlendi.

Berlioz'un Harold İtalya'da eseri daha erken bir örnektir. Paganini'nin bir Stradivari viyola alıp kendisine eser ısmarlamasıyla doğdu; Paganini sonucu yeterince virtüözce bulmayıp çalmadı, eser yine de dağarda kaldı.

Viyolaya geçiş kemancılar için sık rastlanan bir yoldur ve düşünüldüğü kadar kolay değildir. Do anahtarı okuma alışkanlığı gerekir; sol el aralıkları büyür; yay daha ağırdır ve telin cevap vermesi için daha fazla zaman ister. Ton üretimi, kemandaki refleksle çalışılırsa boğuk kalır.

Çalgının boyutu da kişiye göre değişir. Viyolalar 38 ile 43 santim arasında yapılır; kol uzunluğu ve el açıklığı seçimi belirler. Büyük çalgı daha dolu ses verir, küçük çalgı daha rahat çalınır.

Derslerimizde viyola kendi başına bir çalgı olarak ele alınır; kemandan geçen kursiyerde yay ağırlığı ve tel cevabı üzerine ayrı bir uyum çalışması yapılır.

Soru ve cevap

Kemandan viyolaya geçmek kolay mı?

Parmak düzeni benzer olduğu için başlangıç hızlıdır, ama do anahtarı, büyüyen aralıklar ve daha ağır yay ayrı bir uyum gerektirir.

Viyola boyu nasıl seçilir?

Kol uzunluğu ve el açıklığına göre. 38-43 santim aralığında yapılır; büyük gövde daha dolu ses, küçük gövde daha rahat çalınabilirlik sağlar.

Bu konunun dersi

DerslerimizViyola Kursu