Koro: Kiliseden Konser Salonuna
Çok sesli müziğin gelişimi, koronun gelişimiyle aynı tarihtir.
Batı çok sesliliği koro pratiğinin içinde gelişti. Tek sesli ilahi üzerine ikinci bir hat eklenmesiyle başlayan süreç, yüzyıllar içinde dört, beş ve daha fazla sesli yapıya ulaştı.
Rönesans dönemi bu gelişimin doruğudur. Palestrina, Lassus ve çağdaşlarının yazısında her ses bağımsız bir ezgi taşır; hatlar birbiriyle kontrpuan kurallarına göre hareket eder. Bu yazı, eşliksiz — a cappella — icra için tasarlanmıştır ve entonasyon sorumluluğu tamamen koroya aittir.
Barok dönemde enstrümantal eşlik yaygınlaştı; kantat ve oratoryo biçimleri koroyu solistler ve orkestrayla birlikte kullandı. Klasik ve romantik dönemde koro senfonik eserlerin parçası hâline geldi.
On dokuzuncu yüzyılda amatör koro hareketi yayıldı. Kent korolarının kurulması, geniş bir kesimin müzik pratiğine katılmasını sağladı; bu, aynı zamanda nota okuma eğitiminin yaygınlaşması demekti.
Koro sesinin kendine özgü teknik talepleri vardır. Kaynaşma için ünlü biçimleri ortaklaştırılır, vibrato ölçülü tutulur ve entonasyon komşu partilerle uyumlu kurulur. Bir koro partisi, solo bir şarkıdan farklı bir üretim biçimi ister.
Eşliksiz icra en talepkâr biçimdir. Perde referansı olmadığı için topluluk, eser boyunca perdeyi kendi içinde korumak zorundadır. Kaymalar kaçınılmazdır ve iyi korolarda bu kayma fark edilmeyecek kadar küçüktür.
Derslerimizde koro çalışması nota okuma ve işitme eğitimiyle birlikte yürütülür. Çok sesli duyum, en hızlı bu ortamda gelişir.
Soru ve cevap
Eşliksiz koro neden zor?
Perde referansı yoktur. Topluluk eser boyunca perdeyi kendi içinde korumak zorundadır; küçük entonasyon sapmaları birikerek kaymaya yol açar.
Koro partisi solo şarkıdan nasıl ayrılır?
Kaynaşma öncelikli. Ünlü biçimleri ortaklaştırılır, vibrato ölçülü tutulur ve entonasyon komşu partilere göre ayarlanır.
Bu konunun dersi
DerslerimizŞan Dersi