Leo Fender ve Les Paul: Katı Gövdenin İki Çözümü

İçi boş gövdeli bir gitara manyetik takıldığında ortaya bir sorun çıkar: gövde hoparlörden gelen sesle titreşir ve kontrolsüz geri besleme üretir. Ses yükseldikçe sorun büyür. 1940'ların sonunda bu soruna iki ayrı yanıt verildi ve ikisi de kalıcı oldu.

Leo Fender'ın yanıtı sadelikti. Gövdeyi katı ahşaptan yaptı, sapı gövdeye vidayla bağladı, elektroniği tek bir panele topladı. Amaç yalnız akustik değil üretimseldi: parçalar ayrı ayrı yapılabiliyor, arızalanan parça değiştirilebiliyordu. 1950'de Telecaster, 1954'te Stratocaster bu mantıkla çıktı. Stratocaster'ın üç manyetiği, kontur verilmiş gövdesi ve tremolo düzeni sonraki tasarımların referansı oldu.

Gibson'ın yanıtı farklıydı. Les Paul'un uzun süredir savunduğu katı gövde fikri, 1952'de kendi adını taşıyan modelle ürüne dönüştü. Gövde maun, üstü akçaağaç, sap gövdeye yapıştırma, manyetikler çift bobinli. Sonuç daha kalın, daha uzun süren, daha az tiz uçlu bir tondu.

İki tasarım arasındaki fark bugün de duyulur. Vidalı sap ve tek bobinli manyetik daha keskin ve kesici bir ton verir; yapıştırma sap ve çift bobinli manyetik daha yoğun ve yuvarlak. Hangi üslubun hangi gitarla anıldığı bu farktan çıkar, ama kural değildir: caz çalan bir Telecaster da, temiz çalan bir Les Paul da olağandır.

Les Paul'un asıl katkısı gitar tasarımından çok kayıt tekniğindedir. Çok kanallı kayıt, ses üstüne ses ekleme ve hız değişimiyle ton üretme yöntemlerini erken dönemde denedi. Bugünün stüdyo pratiğinin temel fikirleri bu denemelerden çıktı.

Çift bobinli manyetiğin uğultuyu iptal eden yapısı 1955'te geliştirildi ve elektro gitarın gürültü sorununu büyük ölçüde çözdü. İki bobin ters sarılır ve ters kutuplanır; dışarıdan gelen elektromanyetik gürültü birbirini götürür, telin sinyali kalır.

Derslerimizde çalgı seçimi, kursiyerin çalmak istediği dağar üzerinden yapılır. Gitarın markası değil, manyetik tipi, sap profili ve tel boyu kararı belirler.