Mey ve Duduk Geleneğinin Ustaları
Küçük ve kısık sesli bu çalgı, yirminci yüzyılda uluslararası bir tanınırlık kazandı.
Mey, Anadolu'da kullanılan çift kamışlı bir nefesli çalgıdır; Kafkasya ve Ermenistan'da duduk, İran'da balaban adıyla bilinen çalgılarla aynı ailedendir. Silindirik gövdesi ve geniş, yassı kamışıyla zurnadan ayrılır.
Ses karakteri bu ailenin tanımlayıcı özelliğidir. Ton yumuşak, kısık ve insan sesine yakındır. Zurnanın tersine, kapalı mekân ve yakın dinleme için uygundur.
Kamış geniş ve yassıdır; ağız içine alınan bölümü büyüktür. Kamışa takılan bir kıskaç, açıklığı ayarlamaya yarar ve perde ile ton üzerinde doğrudan etkilidir. İcracılar kamışlarını kendileri hazırlar ve ayarlar. Dağar genellikle uzun hava ve serbest tartımlı ezgilerdir. Çalgının sınırlı ses alanı ve yumuşak tonu, bu tür bir icraya uygun düşer. Kaydırmalı geçişler ve uzun tutulan sesler karakteri kurar.
Yirminci yüzyılın sonunda duduk, film müziği ve dünya müziği projeleri aracılığıyla uluslararası tanınırlık kazandı. Bu, çalgının kendi geleneği dışındaki dinleyiciye ulaşmasını sağladı; aynı zamanda belirli bir duygusal klişeye indirgenmesi riskini de getirdi.
Genellikle iki icracı birlikte çalar: biri ezgiyi taşır, diğeri sürekli bir dem sesi tutar. Dem, ezginin üzerine oturduğu sabit bir perdedir ve makam merkezini duyurur.
Sirkülatif nefes dem tutan icracı için zorunludur; dem kesintisiz olmalıdır.
Derslerimizde mey eğitimi kamış hazırlığı ve dem tutma pratiğiyle birlikte yürütülür. Uzun hava dağarı, nefes denetimi kurulduktan sonra çalışılır.
Soru ve cevap
Dem nedir?
Ezginin üzerine oturduğu sabit perdedir. İkinci bir icracı tarafından kesintisiz tutulur ve makam merkezini duyurur.
Mey ile zurna arasındaki fark ne?
Mey silindirik gövdeli, geniş kamışlı ve yumuşak seslidir; kapalı mekâna uygundur. Zurna konik gövdeli ve çok güçlü seslidir; açık alan çalgısıdır.
Bu konunun dersi
DerslerimizDüdük Dersi