ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Şan ve ses eğitimi

22 Şubat 1930: Ayakta Söylenen Bir Konser

Sahne düzeninin değişmesi, söyleme biçimini de değiştirdi.


Türk müziğinde icracı uzun süre oturarak, saz heyetinin içinde ve onunla aynı düzlemde söyledi. 22 Şubat 1930'da Beyoğlu'nda verilen bir konser bu düzeni değiştirdi.

Münir Nurettin Selçuk o akşam frakla ve ayakta söyledi; mikrofon kullanılmadı. Yanındaki kadro dönemin önde gelen adlarından kuruluydu: tanburda Mesut Cemil, kemençede Ruşen Ferit, udda Nevres, kanunda Artaki, kemanda Nubar. Konserin verildiği salon konusunda kaynaklar ayrışır; tarih ve biçim konusunda birleşirler.

Değişen şey yalnız görüntü değildi. Ayakta söylemek nefes desteğini ve gövdenin kullanımını farklı kurar; mikrofonsuz bir salonda sesin taşıması da icracıdan başka bir şey ister. Sanatçının Paris'te geçirdiği dönemin ardından böyle bir düzen kurması rastlantı sayılmaz; oradaki konser salonlarında gördüğü yerleşim, kendi dağarına uyarlanmış hâlde sahneye taşındı.

Sonrası bu akşamın üstüne kuruldu. Solistin heyetin önünde ayrı durduğu düzen yerleşti. Koro eşliğinde solo okuma da ilk kez onun uygulamalarıyla yaygınlaştı ve sonraki kuşaklar bu düzeni devraldı.

Bir konser düzeninin kalıcı hâle gelmesi böyle olur; önce tek bir akşamda denenir, sonra alışkanlığa dönüşür. Sahnedeki yer değişince, o yerde durabilmek için gereken teknik de değişir.

Soru ve cevap

1930 konserinde kadro kimlerden oluşuyordu?

Tanburda Mesut Cemil, kemençede Ruşen Ferit, udda Nevres, kanunda Artaki ve kemanda Nubar yer aldı. Konser frakla, ayakta ve mikrofonsuz verildi.

Bu konser neyi değiştirdi?

Solistin saz heyetinin önünde ayrı durduğu düzen yerleşti. Koro eşliğinde solo okuma da ilk kez bu dönemin uygulamalarıyla yaygınlaştı.