Purcell'in Dido'su: Söz Niçin Basla Aynı Yerde Bitmez?
Şarkıcının cümleleri bas çizgisiyle kasten hizasız yazılmış.
Bir şarkıda ezgi ile bas çoğunlukla aynı yerde başlar ve aynı yerde biter. Henry Purcell, Dido ve Aeneas'ın kapanış aryasında bu hizayı bilerek bozdu ve aryanın etkisi buradan doğdu.
Eser 1689'da Londra'da, Josias Priest'in kız okulunda sahnelendi; kadro profesyonel bir opera topluluğu değildi. Kapanış aryası inatçı bir bas çizgisi üzerine kuruludur; bas, dörtlü bir aralık boyunca yarım seslerle aşağı iner ve aynı çizgi baştan sona yinelenir. Çizginin beş ölçülük olması da alışılmış değildir; bu dizilerin çoğu çift sayılı ölçülerden kurulur.
Arya önce yalnız bas çizgisiyle açılır. Dido'nun sesi, birinci yinelemenin son notasında girer. Yani şarkıcının cümleleri bas cümleleriyle hiçbir zaman aynı yerde başlamaz; söz her defasında bir adım geriden gelir ve dinleyici iki ayrı zaman duyar.
Armoni de bu gerilime katılır. Basın belli bir sesi ilk altı yinelemede majör bir akorla desteklenir; son bölümdeki uzun 'ah' hecesinde aynı ses minöre düşer. Değişen tek şey akorun cinsidir; bas aynı notayı çalmayı sürdürür.
Dörtte üç asır sonra bile bu aryanın tutmasının sebebi budur. Yapı aynı çizgiyi tekrarlar, duygu ise şarkıcının o çizgiye yetişememesinden çıkar. Tekrarın kendisi bir anlatım aracına dönüşmüştür.
Soru ve cevap
Aryadaki bas çizgisi nasıl kurulmuş?
Bas, dörtlü bir aralık boyunca yarım seslerle aşağı iner ve aynı çizgi arya boyunca yinelenir. Çizginin beş ölçülük olması alışılmış bir ölçü değildir.
Şarkıcı neden basla aynı anda başlamaz?
Dido'nun sesi birinci yinelemenin son notasında girer ve bu kayma arya boyunca sürer. Söz her defasında bir adım geriden geldiği için dinleyici iki ayrı zaman duyar.
Bu konunun dersi
DerslerimizŞan Dersleri ve Vokal Koçluğu