Hedef Koymak: "İyi Çalmak" Bir Hedef Değildir

"Daha iyi çalmak istiyorum" cümlesi bir niyet bildirir, hedef değildir. Hedef, ulaşılıp ulaşılmadığı belirlenebilen bir şeydir. Bu ayrım küçük görünür, ancak çalışma düzeninin tamamını belirler.

Ölçülemeyen bir hedefin iki sorunu vardır. Birincisi, kursiyer hiçbir zaman tamamlandığını hissedemez; sürekli eksik kalır. İkincisi, çalışma yönsüz olur — "iyi çalmak" için ne yapılacağı belli değildir, bu yüzden en tanıdık şey yapılır: eser baştan sona tekrar çalınır.

İyi kurulmuş bir hedefin üç özelliği vardır. Somuttur: hangi eserin hangi bölümü. Ölçülebilirdir: hangi tempoda, kaç kez hatasız. Tarihlidir: bu hafta, bu ay, dönem sonunda. "Şu on altı ölçüyü metronomla belirli bir tempoda üç kez arka arkaya hatasız çalabilmek" bir hedeftir; "bu parçayı düzeltmek" değildir.

Hedefler üç ölçekte kurulur. Haftalık hedef tek bir sorunu çözer ve derste belirlenir. Aylık hedef bir eseri ya da bir tekniği kapsar. Dönemlik hedef genellikle bir dinleti, bir sınav ya da belirli bir dağara ulaşmaktır. Üç ölçek birbirini beslediğinde çalışma anlam kazanır; yalnız dönemlik hedef varsa, haftalar boş geçer.

Hedef ölçüsü de önemlidir. Fazla iddialı bir hedef, üçüncü haftada terk edilir ve kursiyerde başarısızlık duygusu bırakır. Fazla kolay bir hedef ise ilgi çekmez. İşleyen ölçü, mevcut düzeyin bir adım üstüdür — ulaşılabilir ama kendiliğinden gelmeyecek bir nokta.

Hedeflerin yazılı olması gerekir. Sözlü kalan bir hedef, hafta içinde belirsizleşir ve hafta sonunda hatırlanmaz. Dersin sonunda yazılan üç satır — hedef, yöntem, ölçüt — haftanın tamamını örgütler.

Ulaşılan hedefin işaretlenmesi de ihmal edilmemelidir. Kursiyerlerin çoğu tamamladığı işi kaydetmez; yalnız yapamadıklarını hatırlar. Tamamlanan hedeflerin yazılı bir listesi, plato dönemlerinde en işe yarayan motivasyon aracıdır.

Çocuklarda hedefler daha kısa ve daha görünür olmalıdır. Bir haftalık hedef yerine iki günlük, yazı yerine işaretlenen bir çizelge çoğu zaman daha iyi çalışır. Hedefin çocuk tarafından seçilmiş olması da katılımı belirgin biçimde artırır.

Hedef koymanın işe yaramadığı bir durum vardır: hedef, dışarıdan ve kursiyerin kendi isteğiyle ilgisiz biçimde konduğunda. Öğretmenin ya da velinin koyduğu, kursiyerin sahiplenmediği bir hedef, bir ödev listesinden farksızdır. Bu yüzden hedef konuşularak belirlenir, dayatılmaz.

Derslerimizde haftalık, aylık ve dönemlik hedefler kursiyerle birlikte belirlenmekte ve dersin sonunda yazılı olarak kayda geçirilmektedir.