ANKANOM WhatsApp'tan yazın
Geleneksel çalgılar

Napoli Mandolini: Kase Sırtlı Gövde Nasıl Yerleşti?

Bugün bilinen mandolin biçimi Napoli'deki bir yapımcı ailesine bağlanıyor.


Mandolin adıyla anılan çalgının bugün bilinen biçimi Napoli'de kuruldu. Kase biçiminde derin bir sırt taşıyan bu yapı, aynı kentte kuşaklar boyu çalışan bir yapımcı ailesine bağlanır. Söz konusu ailenin adı Vinaccia'dır.

Tarih için verilen rakamlar kaynaklara göre ayrışıyor. Bir kaynak çalgının 1740'larda Napoli'de icat edildiğini belirtir; başka bir kaynak bir Vinaccia örneğini 1744'e tarihler. Londra'daki bir müze kaydı ise bu biçimin 1750'ler boyunca geliştirildiğini verir.

Ailenin bu konumu müze kayıtlarında açıkça yer alıyor. Müze kaydı Vincenzo Vinaccia'yı Napoli'nin çok önemli telli çalgı yapımcısı ailelerinden birine bağlar ve kase sırtlı biçimin bugünkü hâli genel olarak bu aileye atfedilir.

Çalgının akort düzeni kemandan alındı. Kaynaklar çalgının keman gibi akort edildiğini ve mızrapla çalındığını belirtir. Bu seçim, keman dağarının mandoline doğrudan aktarılmasını mümkün kıldı.

Bir çalgının biçimi tek bir atölyenin elinde oturabilir. Aynı aile birkaç kuşak boyunca çalışmayı sürdürdü ve bugün müze koleksiyonlarında 1883 ile 1898 tarihli örnekleri bulunuyor. Bir modelin ölçü hâline gelmesi, çoğunlukla onu uzun süre boyunca aynı biçimde yapan tek bir atölyeden geçiyor.

Soru ve cevap

Kase sırtlı mandolin kime bağlanır?

Napoli'deki Vinaccia ailesine bağlanır. Müze kayıtları bu aileyi kentin çok önemli telli çalgı yapımcıları arasında gösterir.

Çalgı nasıl akort edilir?

Kaynaklar keman gibi akort edildiğini ve mızrapla çalındığını belirtir. Bu seçim, keman dağarının mandoline doğrudan aktarılmasını mümkün kıldı.