Petrucci 1501: Nota Basılabilir Hâle Gelince
Çok sesli müziğin ilk basılı kitabı, üç ayrı baskı geçişiyle üretildi.
Nota uzun süre elle çoğaltıldı ve bu, dağarın yayılma hızını belirledi. Ottaviano Petrucci 1501'de Venedik'te çok sesli şarkılardan kurulu bir derleme bastı. Kitabın adı Harmonice Musices Odhecaton'dur.
İçerik dönemin seküler dağarıdır. Derlemede yüze yakın şarkı bulunur ve büyük bölümü çok sesli Fransız şansonlarıdır. İlk baskının eksiksiz bir kopyası günümüze kalmadı; elde kalan ciltlerde 15 Mayıs 1501 tarihli bir ithaf yer alır. Yayın tarihinin kendisi bu ithaf üzerinden tahmin edilir.
Baskı yöntemi üç geçişten oluşuyordu. Kâğıt makineye üç kez giriyor, her geçişte ayrı bir katman basılıyordu; porte çizgileri, notalar ve metin ayrı ayrı yerleştiriliyordu. Kaynaklar bu üç geçişin hangi sırayla yapıldığı konusunda birbirinden ayrışır.
Yöntemin bedeli de vardı. Üç geçiş daha düzgün ve kesintisiz porte çizgileri veriyordu, buna karşılık nota yerleşiminde kayma ve yüksek maliyet sorunları çıkıyordu. Attaingnant'ın sonradan getirdiği tek geçişli yöntem, bu güçlüklerin çoğunu bir defada çözdü ve baskıyı ucuzlattı.
Petrucci'nin elindeki izin de işi kolaylaştırdı. Venedik yönetimi 25 Mayıs 1498'de ona yirmi yıl süreli bir basım tekeli verdi. Bir dağarın basılabilir hâle gelmesi, onun hangi hızla ve hangi coğrafyaya yayılacağını da belirledi.
Soru ve cevap
Odhecaton nedir?
Ottaviano Petrucci'nin 1501'de Venedik'te bastığı çok sesli şarkı derlemesidir. İçinde yüze yakın parça bulunur ve büyük bölümü çok sesli Fransız şansonlarıdır.
Üç geçişli baskı nasıl çalışıyordu?
Kâğıt makineye üç kez giriyor ve her geçişte ayrı bir katman basılıyordu. Porte çizgileri daha düzgün çıkıyordu, buna karşılık nota yerleşiminde kayma ve maliyet sorunları doğuyordu.
Bu konunun dersi
DerslerimizTeori ve Solfej