Rakamlı Bas: Akor Bir Sayıyla Yazılınca
Bas çizgisinin altına yazılan sayılar, akoru icracının eline bırakıyor.
On yedinci yüzyılda klavyeci için akorların tamamı yazılmıyordu. Bestecinin verdiği şey bas çizgisi ile notaların altına konan sayılardı. Üstteki sesleri o anda kuran kişi icracıydı.
Sayıların anlamı aralıktır. Bas notasının üzerine hangi aralıkların bineceği rakamla belirtilir; icracı o aralıkları kendi seçtiği dağılımla çalar. Aynı bas, iki ayrı akşamda birbirinden farklı biçimde seslendirilebilir.
Yöntemi anlatan metinler on sekizinci yüzyılda çoğaldı. Gasparini'nin 1708 tarihli L'Armonico Pratico al Cimbalo'su alana giriş sayılır ve besteciye değil çalan kişiye seslenir. Heinichen'in 1711 ve 1728 tarihli kitapları ise dönemin en geniş metinleri arasında sayılır ve işin kuramsal yanını da içine alır.
İşaret sayısını azaltma çabası da erken başladı. Heinichen 1711'de eşlikçinin öğrenmesi için on iki işaretin yeteceğini savundu. Napoli'de gelişen partimento geleneği ise aynı işi başka yoldan yaptı; verilen bir bas, klavyede bir parçaya dönüştürülüyordu.
Bu yazım biçimi kararın bir bölümünü icracıya bırakır. Her bas notasının üzerine bir akor koymak da, solistin söylediği çizgiyi olduğu gibi ikilemek de yöntemin bir koşulu sayılmaz. Sayıyla yazılmış bir akor, kâğıtta açık uçlu kalır ve kapanması çalındığı ana bırakılır.
Soru ve cevap
Rakamlı basta sayılar neyi gösterir?
Bas notasının üzerine binecek aralıkları gösterir. İcracı o aralıkları kendi seçtiği dağılımla çalar, böylece aynı bas iki ayrı seslendirmede farklı duyulabilir.
Yöntemi hangi kitaplar anlatır?
Gasparini'nin 1708 tarihli L'Armonico Pratico al Cimbalo'su alana giriş sayılır. Heinichen'in 1711 ve 1728 tarihli metinleri dönemin en geniş kaynakları arasında sayılır.
Bu konunun dersi
DerslerimizKompozisyon, Armoni ve Bestecilik