Piyanolu Üçlü: Eşlik mi, Ortaklık mı?
Piyano, keman ve çello arasındaki denge iki yüz yılda tamamen değişti.
Piyanolu üçlü — piyano, keman ve çello — klasik dönemde ortaya çıktı ve başlangıçta eşit bir ortaklık değildi. Erken örneklerde piyano baskındır; keman süsler, çello ise büyük ölçüde piyanonun sol elini ikiler.
Bunun teknik bir nedeni vardır. Dönemin piyanoları hafif sesliydi ve bas registerleri zayıftı; çello bu eksiği kapatıyordu. Piyano güçlendikçe çellonun bu görevi gereksizleşti ve çalgı bağımsızlaştı.
Beethoven bu dönüşümün merkezindedir. Erken üçlülerinde bile yaylılar bağımsız malzeme taşır; geç dönemde üç çalgı tam anlamıyla eşitlenir. Arşidük Üçlüsü olarak bilinen eser bu eşitliğin en çok çalınan örneğidir.
Schubert, Mendelssohn, Brahms ve sonrasında Ravel ve Şostakoviç türü sürdürdü. Yirminci yüzyılda üçlü, çağdaş dilin denendiği bir alan oldu.
Topluluk olarak piyanolu üçlünün kendine özgü bir denge sorunu vardır. Piyano tek başına diğer ikisini bastırabilir; ayrıca perdesi sabittir ve yaylılar entonasyonlarını ona göre ayarlamak zorundadır. Yaylı dörtlüsündeki karşılıklı entonasyon serbestliği burada yoktur.
Pratik çözümler bellidir. Piyanonun kapağı ayarlanır, yaylılar konumlanırken piyanonun ses yönü hesaba katılır ve piyanist dokuyu sürekli olarak ince tutar. Bu, piyanistin oda müziğinde solo çalmaktan farklı bir tuşe kullanmasını gerektirir.
Derslerimizde piyanolu topluluk çalışması denge üzerine kurulur. Piyanist için eşlik ve ortaklık ayrımı, ayrı bir çalışma başlığıdır.
Soru ve cevap
Piyano oda müziğinde nasıl çalınır?
Solo icradan daha ince bir tuşeyle. Piyano kolayca baskın hâle gelir; doku sürekli denetlenir ve kapak açıklığı topluluğa göre ayarlanır.
Yaylılar piyanoya göre mi akort olur?
Evet. Piyanonun perdesi sabittir; yaylılar entonasyonlarını ona göre ayarlar. Eşliksiz icradaki saf aralık serbestliği burada yoktur.
Bu konunun dersi
DerslerimizOrkestra, Grup Koçluğu ve Combo