Pozisyon Geçişi: Elin Yeni Adresi

Yaylı çalgılarda sol el, klavye üzerinde belirli konumlarda durur. Bir konumdan diğerine geçmek, ilk aşamada kursiyerlerin en çok zorlandığı harekettir. Geçiş sırasında hem entonasyon hem ses sürekliliği risk altına girer.

Geçişin temel ilkesi, elin bir bütün olarak taşınmasıdır. Parmaklar teker teker yeni yerlerine uzanmaz; el çerçevesi korunarak kol tarafından yeni adrese götürülür. Parmakla uzanarak yapılan sahte geçişler, el yapısını bozar ve sonraki notaları da yanlışa sürükler.

İkinci ilke, geçişin bir kılavuz parmakla yapılmasıdır. Genellikle geçişten önceki notayı basan parmak, tel üzerinde hafifçe kayarak yeni konuma kadar gider ve orada bırakılır. Bu kılavuz hareket, mesafenin ölçülmesini sağlar. Hangi parmağın kılavuz olacağı önceden kararlaştırılır ve notaya yazılır.

Üçüncü ilke baskının hafiflemesidir. Geçiş sırasında parmak tele tam baskıyla bastırılmaya devam ederse, kayma duyulur bir cızırtı üretir ve el yavaşlar. Doğru hareket, geçiş anında baskının hafiflemesi, varışta yeniden kurulmasıdır.

Dördüncü ilke zamanlamadır. Geçiş, yay yön değiştirirken ya da bir nota bittikten hemen sonra yapıldığında duyulmaz. Yayın ortasında, ses devam ederken yapılan geçiş ise açıkta kalır. Geçiş yerleri, yay planıyla birlikte kararlaştırılır.

Çalışma yöntemi kademelidir. İlk aşamada geçiş sessiz yapılır: yay çekilmeden el bir konumdan diğerine götürülür ve varış noktası kontrol edilir. İkinci aşamada kılavuz parmağın kaydığı ses kasıtlı olarak duyulur hâle getirilir — böylece kursiyer mesafeyi işitir. Üçüncü aşamada aynı geçiş, kayma sesi duyulmayacak biçimde temizlenir.

Ölçme alışkanlığı da yararlıdır: geçilecek iki nota art arda, aradaki her şey atlanarak çalınır. Bu, elin doğrudan mesafeyi öğrenmesini sağlar.

Kontrbas ve çelloda mesafeler geniştir; orada geçiş bir kol hareketi hâline gelir ve daha erken aşamada, daha sık kullanılır. Kemanda ve viyolada ise ilk konumda uzun süre kalınabildiği için geçiş genellikle daha sonra tanıtılır.

Baş parmak konumu, çello ve kontrbasta ayrı bir aşamadır: yüksek bölgelerde başparmak klavyenin üzerine çıkar ve bir perde gibi kullanılır. Bu, ayrı bir el düzeni gerektirir.

Geçişin akıcı hâle gelmesi zaman alır ve yavaş çalışma bunun tek yoludur. Hızda yapılan geçiş, yavaşta doğru kurulmamışsa her seferinde farklı bir yere varır.